दासबोध (समर्थ रामदास स्वामी - सम्पूर्ण २० दशक एवं २०० समास सटीक)

४०८ श्रीदासबोध. [ दशक

तरी मन धरणें । मनुष्य वेधों लावणें । कोणी एक ॥ ४ ॥ सोसवेना चिण- चिण केली । तेथें तामस वृत्ति दिसोन आली । अवघी आवडीच उडाली । श्रोत्यांची ॥ ५ ॥ कोण कोण राजी राखिले । कोण कोण मनीं भंगले । क्षणक्षणा परीक्षिले । पाहिजेत लोक ॥ ६ ॥ शिष्य विकल्पें रान घेतो । गुरु मागें मागें धांवतो । विचार पाहों जातां तो । विकल्पचि अवघा ॥ ७ ॥ आशाबद्ध क्रियाहीन । नाहीं चातुर्यांचे लक्षण । ते महंतीची भणभण । बंदे नाहीं ॥ ८ ॥ ऐसे गोसांवी हळु पडती । ठायीं ठायीं कष्टी होती । तेथें संगतीचे लोक पावती । सुख कैंचें ॥ ९ ॥ जिकडे तिकडे कीर्ति माजे । सकळ लोकांस हव्यास उपजे । लोक राजी राखोन कीजे । सकळ कांहीं ॥ १० ॥ परलोकीं वास करावा । समुदाय उगाच पहावा । मागण्याचा तगादा न लावावा । कांहींएक ॥ ११ ॥ जिकडे जग तिकडे जगन्नायक । कळला पाहिजे विवेक । रात्रंदिवस विवेकी लोक । संभाळीत जाती ॥ १२ ॥ जो जो लोक दृष्टीस पडिला । तो तो नष्ट ऐसा कळला । अवघे नष्ट एकला भला । कशावरूनी ॥ १३ ॥ वोस मुलखीं काय पाहावें । लोकांवेगळें कोठें राहावें । तैंन्हे खोटी सोंडतें घ्यावें । कांहींएक ॥ १४ ॥ तस्मात लोकीं वर्ततां नये । त्यास महंती कामा नये । परत्रसाधनाचा उ- पाय । श्रवण करून असावें ॥ १५ ॥ आपणांस बरें पाहतां न ये । लोक बुडवायाचें कोण कार्य । गोडी आवडी वायां जाय । विकल्पचि अवघा ॥ १६ ॥ अभ्यासेँ प्रगट व्हावें । नाहीं तरी झांकौन असावें । प्रगट होऊन नासावें । हैं बरें नव्हे ॥ १७ ॥ मंद हळूहळु चालतो । चपळ कैसा आटो- पतो । आरबी फिरवणारे तो । कैसा असावा ॥ १८ ॥ हीं धकाधकीचीं कामें । तीक्ष्णबुद्धीचीं वर्में । भोळ्या भावार्थे संभ्रमें । कैसें घडे ॥ १९ ॥ शेत केलें परी वाहेनाँ । जवारें केलें परी फिरेना । जन मेळविले परी धरीना । अंतर्यामीं । २० ॥ जरी चढती वाढती आवडी उठे । तरीच परमार्थ प्र- गटे । घसवस करितां विटे । सगट लोक ॥ २१ ॥ आपलें लोकांस मानेना । लोकांचें आपणास मानेना । अवघा विकल्पचि मना । समाधान कैंचें

---

१. शिस्त. २. वरच्या स्थानी, एकांतीं. ३. दृष्टीषणा. ४. पड. ५. आरबी घोडा. ६. घोटाळ्यानें. ७. निगा करीना. ८. व्यापार.