गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

१५ ( राजमार्तण्डादुद्धर्तोशः ) वातज्वरे शुण्ठ्यादिः क्वाथः। वातज्वरोपशमनाय पिबेत्सुधी- दुःस्पर्शनागरघनकथितं कषायम् पित्तज्वरे नलदादिकषायः । पित्तोद्भवे नलदपर्पटकाब्दशुण्ठी- श्रीखण्डनैः कथितमेतदुशन्ति वैद्याः ॥ १९९ ॥ कफज्वरे शुण्ठ्यादिकषायः । शुण्ठीग्रवासकट्फलान्नकृतः कषायः श्लेष्मोद्भवं शमयति ज्वरमाशु पीतः। सर्वज्वरे शुण्ठ्यादिकषायः । सर्वज्वरप्रशमनार्थमुदाहरन्ति विश्वौषधेन सह पर्पटकं मुनीन्द्राः ॥ २०० ॥ ( ज्वराधिकारः २० ) ( रससारादुद्धर्तोशः ) पुरा शुद्धो रसेन्द्रश्च संस्कारैश्चैव संस्कृतः । चारयेज्जारयेच्चं च महासिद्धिप्रदो भवेत् ॥ १ ॥ लोहखल्वे चतुष्पादे रसं तत्र विनिक्षिपेत् । क्षाराम्लवेतसं काङ्क्षी विडं द्वात्रिंशदंशकम् ॥ २ ॥ चतुःषष्ठ्यंशकं व्योम ग्रासं दत्त्वा रसस्य तु । टङ्कणं हयलाला च लशुनार्द्रकचित्रकम् ॥ ३ ॥ मधुनिम्बरसं दत्त्वा यामयुग्मं विमर्दयेत् । सोष्णखल्वे चरेद्ग्रासं गर्मद्रुतिमवाप्नुयात् ॥ ४ ॥ नष्टपिष्टं परिज्ञाय यत्नेन क्षालयेद्रसम् । सोमांनलस्य यन्त्रस्य नाभिमध्ये रसं क्षिपेत् ॥ ५ ॥ दत्त्वाऽष्टांशं विडं नाभिं किञ्चिदम्लेन पूरयेत् । क्षाराम्लं त्र्यूषणं मूत्रं राजिकाशिग्रुचित्रकम् ॥ ६ ॥ ( पटलः १२ ) १ 'चारयेन्मारयेच्चक्रे' ग. । २ 'नालिमघ्ये' ग. ।