हम्मीर महाकाव्यम् (रणथम्भौर चौहान वीरगाथा एवं इतिहास)

२ श्रीहम्मीरमहाकाव्ये [सर्गः अतोस्य किंचिच्चरितं प्रवक्तु मिच्छामि राजन्यपुपूषयाहं । तदीययत्तद्गुणगौरवेण विगाह्य नुन्नः किल कर्णजाहं ॥ १० ॥ क्वैतस्य राज्ञः सुमहच्चरित्रं कैषा पुनर्मे धिषणाऽणुरूपा । ततोतिमोहोद्धतयैकयैव मुग्धस्तितीर्षामि महासमुद्रं ॥ ११ ॥ गुरुप्रसादाद्यदि वास्मि शक्त स्तदीयवृत्तस्तवनं विधातुं । सुधाकरोत्सगसरंगयोगान्मृगो न खे खेलति किं सखेलं ॥ १२ ॥ श्रीचाहमानान्वयमौलिमौलि र्बभूव हम्मीरनराधिपस्सत् । ऐतह्यतो वच्मि पुरा तदीया मुत्पत्तिमुत्पादितहर्षहेलां ॥ १३ ॥ यज्ञाय पुण्यं कचन प्रदेशं द्रष्टुं विधातु र्भ्रमतः किलादौ । प्रपेतिवत् पुष्करमाशुपाणि-पद्मात्पराभूतमिवांस्य भासा ॥ १४ ॥ · ततः शुभं स्थानमिदं विभाव्य प्रारब्धयज्ञो यमपास्तदैन्यः । विशंक्य भीतिं दनुजव्रजेभ्यः स्मेरस्य सस्मार सहस्ररश्मेः ॥ १५ ॥ अवातरन्मंडलतोथभासां पत्युः पुमानुद्यतमंडलाग्रः । तं चाभिषिच्याश्वदसीय रक्षा-विधौ व्यधादेष मखं सुखेन ॥ १६ ॥ पपात यत् पुष्करमत्रपाणेः ख्यातं ततः पुष्करतीर्थमेतत् । यच्चायमागादथ चाहमानः पुमानतो ऽख्यायि स चाहमानः ॥ १७ । ततश्चतुर्वक्त्रभवात्प्रसादात् साम्राज्यमासाद्य स चाहमानः। चक्रेऽर्कवद्भूत आशुपादा-क्रांतान् गुरून्प्ययमस्य वत्ता ॥ १८ ॥

• स्वदानजन्मोरुयशोर्जितश्री-विलोपि दानं समवेक्ष्य यस्य । बलिः स पातालविलं सिषेवे त्रपातुराणामपरा गतिः का ? ॥ १९ ॥
• त्वं पाप रे कामयसे मदीयां कीर्तिं शशी येन रुषेति रुद्धः । बिंबं रवेर्दिव्यमिव प्रदातुं प्रविश्य निर्गच्छति मासि मासि ॥ २० ॥
• प्रतापवह्नि र्ज्वलितो यदीय स्तथा द्विषां कीर्तिवनान्यधाक्षीत् । तदुत्थधूमाश्रयतौ जहाति वियद्यथा ऽद्यापि न कालिमानं ॥ २१ ॥ निशम्य सुप्रीतमना यदीयां कीर्तिं विचित्रोरुचरित्ररम्यां । महीतलध्वंसभिया शिरः स्व मकंपयंस्तापमवाप शेषः ॥ २२ ॥