कामसूत्रम् (जयमङ्गला व्याख्या एवं हिन्दी टीका सहित)

२ अध्याये ] कन्याविस्रम्भणप्रकरणम् । १७३

कृत्वा व्यवधाय कथायोजनं, नायकस्य तु पूर्ववृत्तां कथां योजयेत् , किमहमस्या रुचिरो न वेत्यर्थः, तस्मिन्निति। यदैव तस्यां क्रीडायां परिचयोऽभूत्तत एव प्रभृति रुचिरोऽसीति सख्या कथने क्रियमाणेऽधोमुखी लज्जया विहसेदेवमेतदिति ख्यापनार्थं नायिका, तां चेति । सखीम्, अतिवादिनीमिति । अनुरागातिशयं कथयन्तीमधिक्षिपेदभिनुदेद्, विवदेत च, तया सह कलहायेत, सा त्विति । सखी, अनुक्तमपि नायिकया, ब्रूयाद् अद्यैव यदि पाणिं गृह्णासि साधु भवतीति, तत्रेति । अनुक्तकथने, अनवसितार्थमक्षराणामस्पष्टत्वाद् ब्रूयाद् मुग्धत्वख्यापनार्थं, नायकं च विहसन्ती कदा चिदन्तराऽन्तरे परिचयवशात्कटाक्षेणोन्मुखीव प्रेक्षेतानुरागातिशयख्यापनार्थम् ॥ २०॥ २१॥ २२॥ २३॥ २४॥ २५॥ २६॥

एवं जातपरिचया चानिर्वदन्ती तत्समीपे याचितं ताम्बूलं विलेपनं स्रजं निदध्यादुत्तरीये वाऽस्य निबध्नीयात् ॥ २७॥ तथा युक्तामाच्छुरितकेन स्तनमुकुलयोरुपरि स्पृशेत् ॥२८॥ वार्यमाणश्च त्वमपि मां परिष्वजस्व ततो नैवमाचरिष्यामीति स्थित्या परिष्वञ्जयेत्, स्वं च हस्तमानाभिदेशात्प्रसार्य प्रसार्य निवर्तयेत् क्रमेण चैनामुत्सङ्गमारोप्याधिकमधिकमुपक्रमेताप्रतिपद्यमानां च भीषयेत् २९

एवमालिङ्गनताम्बूलचुम्बनालापैर्जातपरिचयाऽनिर्वदन्ती, गृहाणेति याचितं नायकेन निदध्यात्स्थापयेत् , तथा युक्तामिति । निदधतीमुत्तरीये वा निबध्नतीम् , आच्छुरितेन पूर्वोक्तेन, स्तनमुकुलयोरिति । मुकुलग्रहणमतिस्पर्शनिवृत्त्यर्थं बालत्वाद्, वार्यमाणश्चेति । स्पर्शनस्थित्या व्यवस्थया परिष्वञ्जयेत् , स्थितिमाह-त्वमपीति । आनाभिप्रदेशादिति । नाभिप्रदेशं यावत् , प्रसार्य प्रसार्य निवर्तयेदिति । वीप्साऽत्र क्षान्त्यर्थम्, प्रसार्य प्रसार्येत्यर्थः, क्रमेणेति । न सहसोत्सङ्गमारोपयेद् , अधिकमधिकमिति । नखदशनपदैरप्रतिपद्यमानामधिकोपक्रमं भीषयेत् ॥ २७॥ २८॥ २९॥

कथमित्याह—

अहं खलु तव दन्तपदान्यधरे करिष्यामि स्तनपृष्ठे च नखपदम् आत्मनश्च स्वयं कृत्वा त्वया कृतमिति ते सखीजनस्य पुरः कथयिष्यामि सा त्वं किमत्र वक्ष्यसीति बालविभीषिकाभिर्बालप्रत्यायनैश्च शनैरेनां प्रतारयेत् ॥ ३०॥ द्वितीयास्यां तृतीयास्यां च