कर्पूरमञ्जरी (महाकवि राजशेखर - प्राकृत सट्टक एवं सान्वय हिन्दी व्याख्या)

प्रथमं जवनिकान्तरम् ९ भाव ! कहिज्जदु एअं को भण्णइ रअणिवल्लहसिहंडो । रहुउलचूडामणिणो महिंदवालस्स को अ गुरू ॥ ५ ॥ स्थापकः—(विचिन्त्य ।) अए, पण्होत्तरं खु एदं । (प्रकाशम् ।) राजसेहरो । पारिपार्श्वकः—सो एदस्स कई । स्थापकः—किं सट्टअं ? पारिपार्श्वकः—(स्मृत्वा ।) कहिदं जेव छइल्लेहि,— सो सट्टओ त्ति भण्णइ दूरं जो णाडिआईं अणुहरइ । किं उण पवेसविस्कंभकाई केवलं ण दीसंति ॥ ६ ॥ भाव ! कथ्यतामेतत्को भण्यते रजनीवल्लभशिखण्डः । रघुकुलचूडामणेर्महेन्द्रपालस्य कश्च गुरुः ॥ राजशेखरकविनाम्न पर्यायो रजनीत्यादि । स्थापकः—विचिन्त्यनं स्वगतपर्याय । 'अश्राव्य स्वगत मतम्' इति तल्लक्षणम्। पण्ह इति । अये, प्रश्नोत्तरं खल्वेतत् । मया पृष्टेऽनेनेदृशमुक्त चेत्प्रश्नोत्तरमस्तीत्यर्थ । प्रकाशमिति । 'सर्वश्राव्यं प्रकाशं स्यात्' इति तल्लक्षणम् । राज इति । राजशेखरः । काथा वदति— स एतस्य कविः । 'गोत्रं नाम च बध्नीयात्' इत्युक्ते कवेर्नामोक्ति । किं सट्टकम् ? कहिदं इति । कथितमेव विदग्धैः,— सट्टकमिति भण्यते दूरं यो नाटिकागिरनुहरति । किं पुनः प्रवेशकविष्कम्भकौ केवलं न दृश्यत. ॥