काशिका वृत्ति (आचार्य वामन एवं जयादित्य - अष्टाध्यायी सूत्र-वृत्ति सम्पूर्ण सान्वय सटीक)

॥ काशिका ॥ ७ ॥ ४ ॥ ७३३ द्विहल इति किम् । आट । आटतुः । आटुः । ऋकारैकदेशो रेफो हल्ग्रहणेन गृह्यते । तेनेहापि द्विहलोऽङ्गस्य नुडागमो भवति । आनृधतुः । आनृधुः ॥ अश्नोतेश्च ॥ ७२ ॥ अश्नोतेश्च दीर्घीभूतादभ्यासादुत्तरस्य नुडागमो भवति । आनशे । आनशाते । आनशिरे । अश्नोतेरिति श्तिकरणनिर्देशो ऽश्नातेर्मा भूदिति । आश । आशतूः । आशुः ॥ भवतेरः ॥ ७३ ॥ भवतेरभ्यासस्याकारादेशो भवति लिटि परतः । बभूव । बभूवतुः । बभूवुः । बभूवे । भवतेरिति कर्तृनिर्देशादिह न भवति । अनुबभूवे कम्बलो देवदत्तेन । लिटीत्येव । बुभूषति । बोभूयते ॥ ससूवेति निगमे ॥ ७४ ॥ ससूव इति निपात्यते । सूतेर्लिटि परस्मैपदं वुगागमो ऽभ्यासस्य चात्वं निपात्यते । ससूव स्थविरं विपश्चिताम् । सुषुवे इति भाषायाम् ॥ निजां त्रयाणां गुणः श्लौ ॥ ७५ ॥ निजादीनां त्रयाणामभ्यासस्य गुणो भवति श्लौ सति । निजिर्- नेनेक्ति । विजिर्, वेवेक्ति । विश्, वेवेष्टि । त्रिग्रहणमुत्तरार्थम् । एषां हि वृत्करणं समाप्त्यर्थं पठ्यतएवेति । श्लाविति किम् । निनेज ॥ भृञामित् ॥ ७६ ॥ भृञादीनां त्रयाणामभ्यासस्येकारादेशो भवति श्लौ सति । भृञ् । बिभर्त्ति । माङ् । मिमीते । ओहाङ् । जिहीते । त्रयाणामित्येव । जहाति । श्लावित्येव । बभार ॥ ऋर्त्तिपिपर्त्योश्च ॥ ७७ ॥ ऋर्त्ति पिपर्त्ति इत्येतयोरभ्यासस्येकारादेशो भवति श्लौ । इयर्त्ति धूमम् । पिपर्त्ति सोमम् ॥ बहुलं छन्दसि ॥ ७८ ॥ छन्दसि विषये ऽभ्यासस्य श्लौ बहुलमिकारादेशो भवति । पूषां विवष्टि । वशेरेतद्रूपम् । तथा वचेः । जनिमा विवक्ति । सचेः । वत्सं न माता सिषक्ति । जिघर्त्ति सोमम् । न च भवति । ददातीत्येवं ब्रूयात् । जज- नमिन्द्रं माता यह्वीरं दधनदुन्निष्टा ॥ सन्यतः ॥ ७९ ॥