कथासरित्सागर : द्वितीय खण्ड (लम्बक ६ से १८)

७६२ कथासरित्सागर तयैव तस्य भार्या च सा जातारण्यसूकरी। सोऽद्य शुकः पुराद्यैतत् वेत्ति सर्वं तपोबलात्॥१५८॥ अद्य खमगतिं चित्रां दृष्ट्वास्य हृषितं मया। एतां राजमदस्योक्त्वा कथां चेयं विमोक्ष्यते॥१५९॥ सोमप्रभस्य तामस्य सुतां पुष्करजन्मनि। प्राप्स्यत्येष विद्याधरीत्वमागतां मकरन्दिकाम्॥१६०॥ मनोरथप्रभा सा च जातं सम्प्रति भूमिपम्। रश्मिमन्तं मुनिसुतं सैव पतिमाप्स्यति॥१६१॥ सोमप्रभोऽपि पितरं दृष्ट्वा गत्वा सदाश्रमे। साम्प्रतं स प्रियाप्राप्त्यै शक्रमाराधयिष्यति॥१६२॥ इत्याख्याय कथां तत्र पुलस्त्यो व्यरमन्मुनिः। अहं च जातिमस्मार्षं हृष्टात्स्वपरिवर्जितः॥१६३॥ ततो येनाहमनव नीतस्तद्रूपपाधमम्। स मरीचिमुनिस्त्यक्त्वा गृहीत्वा मामथाययौ॥१६४॥ जातमदश्च पतितस्तृणगुल्माङ्गारपाण्ड्वहम्। इतस्ततः परिभ्राम्यन् विद्याधर्यं प्रदत्तवान्॥१६५॥ निशार्द्धेन पतितः प्रमादाद्राजसन्निधौ। पन्नगी च मम भीतं शुकं पक्षियोनिजम्॥१६६॥ इति सर्वं मयाश्रुत्य तस्मिन् विदुषि शुक्रे विग्ने विमित्रवाचि। तदद्य च शुकनामाहमुद्गीर्णमन्त्रार्थदूतविमुक्तमानवरूपः॥१६७॥ अथाऽहं स परिष्वज्य दम्भुं गत्वान च सोमप्रभामन्त्रिणम्। उक्तित् गजन् गगनानुगः पश्य यत्र प्राप्स्यसि तत्र वान्ताम्॥१६८॥ मुखास्वादात् पितृणां हि भूत्वा निपाती मकरन्दिकाऽया। आनय तं नृपं शिरः स्पृष्ट्वा प्रज्ञावितां सा राजसमपादपम्॥१६९॥ स्पृष्ट्वाऽसि तां तु शिरसा प्राति विद्याधरः सा विनिमुक्तशापा। अपारविद्याधरवल्लभार्था भविष्यत्येष गच्छता वाम्॥१७०॥ इति मथित्वा विदितं स सिद्धिं स्वाश्रमं गच्छेत् माम्। प्राप्तं स गनात्प्रभा शापप्रदाद्राजराजेश्वरः॥१७१॥ : सा सोमप्रभामुनिप्रार्थाभया वरस्य प्राप्तं गन्तव्या पुन गगनाभिपातः। : ततस्त्वं प्राप्तवानसि गन्तव्या गतं स्पृष्ट्वाऽसि राधेता इत्यनेन॥१७२॥