कथासरित्सागर : द्वितीय खण्ड (लम्बक ६ से १८)

८६ कथासरित्सागर ततस्तत्राययौ रात्रौ सानुगः स उलूकराट्। अवमर्दो न चापश्यत्तत्रैकमपि वायसम्॥७३॥ तावत् स चिरजीव्यत्र मन्द मन्दं विरौत्यधः। श्रुत्वा चोलूकराजस्तमवतीर्य ददर्श सः॥७४॥ कस्त्वं किमवस्थोऽसीत्यपृच्छत्तं सविस्मयः। ततः स चिरजीवी तं रुजेवाल्पस्वरोऽवदत्॥७५॥ चिरजीवीत्यहं तस्य सचिवो वायसप्रभोः। स च दातुमवस्कन्दमच्छते मन्त्रिसम्मतम्॥७६॥ ततस्तन्मन्त्रिणोऽन्यांस्तान्निर्भर्त्स्याहं समब्रवम्। यदि पृच्छसि मां मन्त्रं यदि चाहं मतस्तव॥७७॥ तन्न कार्यो बलवता कौशिकेन्द्रेण विग्रहः। कार्यस्त्वनुनयस्तस्य नीतिं चेदनुमन्यसे॥७८॥ श्रुत्वैतच्छत्रुपक्षोऽयमिति क्रोधात्प्रहृत्य मे। स काकः स्वैः समं मित्रैर्मूर्खोऽवस्थामिमां व्यधात्॥७९॥ क्षिप्त्वा च मां तरुतले क्वापि सानुचरो गतः। इत्युक्त्वा चिरजीवी स श्वसन्नासीदधोमुखः॥८०॥ उलूकराजश्च ततः स पप्रच्छ स्वमन्त्रिणः। किमेतस्य विधातव्यमस्माभिश्चिरजीविनः॥८१॥ तच्छ्रुत्वा दीप्तनयनो नाम मन्त्री जगाद तम्। अवध्यो रक्ष्यते चोरोऽप्युपकारीति सज्जनैः॥८२॥ वृद्धवणिक्चौरस्य च कथा तथाहि पूर्वं क्वाप्यासीद् वणिक्कोऽपि स कामपि। वृद्धोऽप्यर्थप्रभावेण परिणिन्ये वणिज्सुताम्॥८३॥ सा तस्य शयने नित्यं जरात्तोऽभूत् पराङ्मुखी। व्यतीतपुष्पकालेऽत्र भ्रमरीव तरोर्वने॥८४॥ एकदा चाविशच्चोरो निधिं सम्भ्यासयोस्तयोः। तं दृष्ट्वा सा परावृत्य तमाश्लिष्यत् पतिं भयात्॥८५॥