काव्यमीमांसा (महाकवि राजशेखर - कवि-रहस्य एवं देश-विभाग सटीक)

X PREFACE. ओं नमः सर्वज्ञाय ॥ पीत्वैव श्रुततोयानि यस्याः शुद्ध्यन्ति देहिनः । मुनिहंससमाकीर्णां तां नमामि सरस्वतीम् ॥ कविगुह्यं प्रसत्त्यादिभावगम्यमनेकधा । यस्य येनोपसर्गेण धातोः कविपदं च यत् ॥ अर्थतः शब्दतो वापि समान्धातृन्विभ्रता । तथा हलायुधेनेदं कृतं कविरहस्यकम् ॥ आभासन्ति पदान्यत्र प्रचुराण्यपशब्दवत् । तद्विषमं स्वभावेन निबन्धनमपेक्ष्यते ॥ तत्तट्टीका प्रसिद्धार्था व्याख्यातुरुपयोगिनी । मुग्धबुद्धिप्रबोधार्थं क्रियते रविधर्मणा ॥ गुणान्वितां सुवर्णाढ्यां बह्वर्थां विपुलां घनाम् । इमामहमं न मुद्धामि क्षुद्रमीतेर्युगामि च ॥ नौरिवेह भवाम्भोघेरत्ताराय सतामियम् । गाढबन्धसमायोगा भिद्यते न जडैर्दृढा ॥ विचारयन्तु तां सन्तः मात्स्र्येण विवर्जिताः । हलायुधकथारूयाने नूनं नारायणः क्षमः ॥ Ends:—काव्यं हलायुधकृतं कविगुह्यनाम ध्यातेह तस्य रविधर्मकृताऽस्ति टीका । अभ्यस्य तां यदि वदन्ति बुधा विवादे स्पष्टक्रियेतरपदैर्विजयं लभन्ते ॥ छ ॥ अपशब्दाभासाख्ये काव्ये टीका शतानि चतुर्दशानि । रचितानि कविरहस्यं नाम काव्यं समाप्तमिति ॥ संवत् १४९१ वर्षे वैशाखसुदि १ बुधे श्रीखरतरगच्छे श्रीजिनभद्रसूरिविजयराज्ये भाण्डागारे कविरहस्यं नाम काव्यमिदं लेखितेति । छ । शुभं भवतु कल्याणमस्तु लेखकपाठकयोः । छ । श्रीः । छ । श्रीः । छ । श्रीः । छ । श्रीः । छ । छ । श्रीः । The paper MS. contains the complete text of Kāvyamīmāṁsā- Kavirahasya and is generally correct. As it seems to have been copied from the palm-leaf MS. in the Jesalmere Bhaṇḍār, the copyist has occasionally erred in reading and transcribing the MS. Besides these, three MSS. of Hemachandra's Kāvyānuśāsana- viveka have been also utilized in the portion borrowed by Hēma- chandra from the Kāvyamīmāṁsā. It may here be noted that a critical edition of Hemachandra's Kāvyānuśāsana with the Viveka is a necessity. The celebrated Jesalmere Bhaṇḍār also contains an old palm- leaf MS. of this work dated Saṁvat 1216, but it is reported to be