भारतकोश
काव्यमीमांसा (महाकवि राजशेखर - कवि-रहस्य एवं देश-विभाग सटीक)

काव्यमीमांसा (महाकवि राजशेखर - कवि-रहस्य एवं देश-विभाग सटीक)

Kavyamimamsa of Rajasekhara with Hindi Commentary

महाकवि राजशेखर / पं. केदारनाथ शर्मा द्वारा

DevanagariSanskritpublished381 पृष्ठ

पृष्ठ 259, कुल 381 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 259

204 EXPLANATORY NOTES सातं दत्तसुखं वाहनमस्य सातवाहनः सालवाहनोऽपि। अभिधानचिन्तामणिटीका. III. 375. जगत्यां प्रथिता गाथा सातवाहनभूभुजा । व्यधुर्वृत्तेस्तु विस्तारमहो चित्रपरम्परा ॥ सूक्तिमुक्तावल्यां राजशेखरः । अविनाशिनमग्राम्यमकरोत्सातवाहनः । विशुद्धजातिभिः कोशं रत्नेरिव सुभाषितैः ॥ हर्षचरित्र. 5. नमः श्रीहारवर्षाय येन हालादनन्तरम् । स्वकोपः कविकोषणामाविर्भावाय सम्भृतः ॥ रामचरित. VI. 93. हालेनोत्तमपूजया कविदृषः श्रीपालितो लालितः ख्यातिं कामपि कालिदासकवयो नीताः शकारातिना । श्रीहर्षो विततार गद्यकवये बाणाय वाणीफलं सद्यः सत्क्रिययाऽभिनन्दमपि च श्रीहारवर्षोऽग्रहीत् ॥ Ibid XXII. 100. cf. तत्थ वि । पालित्तयगालाहणछप्पणयसीहनायसद्देण । संखुद्धमुद्धसारङ्गउ व्व कह ता पयं देमि ॥ निम्मलगुणेण गुणगुरुएण परमत्थसयणसारेण । पालित्तयेण हालो हारेण व सहइ गोट्ठीसु ॥ चक्कायुजुवलसुहया रंमन्तपरायहंसगयहंरिसा । जस्स कुलपव्वयस्स व वियरइ गङ्गा तरङ्गमई ॥ भणियविलासवलन्तचोक्किले जो करेइ हालिए वि । कव्वेण किं पडत्थे हाले हालावियारे व्व ॥ पणईहिं कइएणेण य भमरेहिं व जस्स जायपणएहिं । कमलायरो व्व कोसो विल्लुप्पमाणे वि हु न झीणे ॥ कुवलयमाला of इन्द्रसूरि (दाक्षिण्यचिह्नसूरि) 778 A. D. References to other old poets are also interesting. सयलकलागमनिलया सिक्खावियकवियणा समुहयंदा । कमलासण गुण्ड्ढा सरस्सई जस्स वट्ठकहा ॥ जे भारहरामायणदलियमहागिरिसुगम्ममग्गेण । लंघेइ दिसाकरिणो कइणो को वासवंमीए ॥ छप्पन्नयाण किं वा भज्जइ कयकूंकंजराण भुवर्णसि । अन्ने वि छेयभणिओ अज वि उवमिजए जेहिं ॥ लावण्णवयणुसुहया सुवञ्चरयणुज्जला य बाणस्स । चन्द्रावीणस्स वणे जाया कादंबरी जस्स ॥ जारिसयं विमलंको विमलं को तारिसं लहइ अत्थं । अमयमइयं व सरसं सरसं चिय पाइयं जस्स ॥ तिउरिसचरियपसिद्धो सुपुरिसचरिएण पायडो लोए । सो जयइ देवगुत्तो वंसे गुत्ताण रायरिसी ॥