मालतीमाधवम् (महाकवि भवभूति - शास्त्रीय शृंगार एवं तान्त्रिक प्रकरण नाटक सम्पूर्ण १० अङ्क)

१६६ मालतीमाधवे (ततः प्रविशतः ।) मदयन्तिका—सँहि लवङ्गिए, जाणीअदि पसुत्ता दे पिअसही त्ति। लवङ्गिका—सैहि, मा णं पडिबोहेहि। एसा चिरं दुम्मणा- अन्दी दाणिं जेव्व ईस मण्णे पसुत्तेत्ति। अदो सणिअं इध एव्व स- अणद्धम्मि उबविस। मदयन्तिका—(तथा कृत्वा ।) दुँम्मणाअदि कहं इअं वामसीला। लवङ्गिका—कँहं णाम णववहूविस्सम्भणोवाअजाणअं लडहं विदद्धं महुरभासिणं अरोसणं दे भादरं भत्तारं आसादिअ ण दुम्म- णाइस्यदि मे पिअसही। १. सखि लवङ्गिके, ज्ञायते प्रसुप्ता ते प्रियसखीति। २. सखि, मैनां प्रतिबोधय। एषा चिरं दुर्मनायमानेदानीमेवेषन्मन्ये प्रसुप्तेति। अतः शनैरिरहैव शयनार्थ उपविश। ३. दुर्मनायते कथमियं वामशीला। ४. कथं नाम नववधूविस्रम्भणोपायाभिज्ञं लडहं विदग्धं मधुरभाषिणम- रोषणं ते भ्रातरं भर्तारमासाद्य न दुर्मनायिष्यते मे प्रियसखी। निर्भर्त्सयावः॥ बुद्धरक्षिता । इदं वासभवनम् ॥ मदयन्तिका। सखि लवङ्गिके, ज्ञायते प्रसुप्ता ते प्रियसखीति ॥ लवङ्गिका । सखि, मैनां प्रतिबोधय । एषा चिरं दुर्मनायमाना दुःखितमनस्का भवन्ती। 'भृशादिभ्यो भुवि-'इत्यादिना क्यङ् । इदा- नीमेवेषन्मन्ये प्रसुप्तेति । अतः शनैरिरहैव शयनार्थ उपविश ॥ मदयन्तिका । दुर्म- नायते कथमियं वामशीला । स्वयमेव भर्तुः प्रतिकूलकारित्वेनापराधं कृत्वा कथ- मात्मनैव दुर्मनस्का भवतीत्यर्थः ॥ लवङ्गिका । कथं नाम नववध्वा विस्रम्भणे वि- स्रम्भजनने य उपायाःकामतन्त्रोक्तास्तच्चित्तवृत्त्यनुरोधस्तन्मनोरञ्जनं तदनिवारिता- ङ्गीकृतानां लज्जया केवलं बहिरलीकमेव किंचिन्निषिद्धानामप्यन्तरनुमोदिताना- मवयवस्पर्शादिसंभोगव्यापाराणां मन्दमन्दमुपक्रमाश्चातिप्रसह्य किंचिदाचरणमि- त्यादयस्तेषामभिज्ञमिति विपरीतलक्षणयोक्तिः । यतोऽसौ ब्रह्मचर्यार्थं शयनादिनि- यमबाह्ये वैवाहिक एव त्रिरात्रे स्वचित्तवृत्त्यनभिज्ञां किंचिदप्यशिथिलीकृतबाहुमरा- मत्यन्तापरिचयाद्भेरिवोद्विजमानां बलादेनां बालां मुञ्चत एव पामरबालिशजनरी- त्या निर्दयं निष्पीडयितुमारब्धवान् । अतो न कामतन्त्रवार्तामप्यसौ जानातीत्यर्थः। लडहो विदग्धो मधुरभाषी । लडहः सुन्दरः । विदग्धः सुरतकलाप्रनिपुणः । अत्रापि सौन्दर्यगन्धविहीनं सुरतकलावार्तानभिज्ञमतिपरुषभाषिणमिति वैपरीत्येनोक्तिः । अरोषणमकोपनमतिमुखेमित्यन्योक्तिः । भ्रातरं ते भर्तारमासाद्य प्रियसखी न