मालतीमाधवम् (महाकवि भवभूति - शास्त्रीय शृंगार एवं तान्त्रिक प्रकरण नाटक सम्पूर्ण १० अङ्क)
Malatimadhavam of Mahakavi Bhavabhuti with Commentary
महाकवि भवभूति द्वारा
पृष्ठ 184, कुल 377 में से
संदर्भ में पढ़ें१७८ मालतीमाधवे णीं वि सब्बादरपअत्तणिवत्तिदमुहुत्तकोवोवराअदुक्खपरुसीकिद- हिअअं सिणिद्धपुणरुत्तपल्हत्थलोअणविभाविदासेसचित्तसारं उव- हसिअ दुउणबाहुदण्डावेढणणिच्चेट्ठणिअमिअं पिअसहि, प्परूढस- डूलकठोरकररुहप्पहारविअडपत्तावलीपसाहणुत्तानवच्छत्थलणिठ्ठुरणि- वेसणणीसहं कदुअ सावेअविहूअमत्थअवविद्धकबरीणिहिदकरपरि- ग्गहपुञ्जीकिदुण्णमिअणिच्चलमुहावअवसच्छन्दविलसिदविअद्धवअ- णकमलो वामगण्डमूलचिरविणिहिदप्पप्फुरन्तपुञ्जिआहरसमुग्गममण- हरसहअसारस्सदमणहरुक्कस्सिदसरीरसोहं उल्हसिदसद्धसाणन्दविस- मसंभममणहरसंवळणमन्धरभमन्तचेअणं किं वि किं वि दुविणअसा- चनविभाविताशेषचित्तसारामुपहस्य द्विगुणबाहुदण्डावेष्टननिश्चेष्टनियमितां प्रि- यसखि, प्ररूढशार्दूलकठोरकररुहप्रहारविकटपत्रावलीप्रसाधनोत्तानवक्षःस्थल- निष्ठुरनिवेशननिःसहां कृत्वा सावेगविधूतमस्तकापविद्धकबरीनिहितकरपरिग्रह- पुञ्जीकृतोन्नमितनिश्चलमुखावयवस्वच्छन्दविलसितविदग्धवदनकमलो वामगण्ड- मूलचिरविनिहितप्रस्फुरत्पुञ्जिताधरसमुद्गममनोहरसहजसारस्वतमनोरोत्कर्षि- तशरीरशोभामुल्लसितसाध्वसानन्दविषमसंभ्रममनोहरसंवलनमन्थरभ्रमच्चेतनां रोरुप्रतिषिध्यमानविप्रतीगमनाम् । गाढालिङ्गनसौख्यातिशयतत्क्षणप्रवृद्धानित- म्बाद्विघटमानं विश्लिष्यद्विहलं विस्रस्तं च यन्मेखलावलयं तेन संधार्यमाणाभ्यां पीव- रोरुभ्यामेव प्रतिषिध्यमानप्रतिकूलगमना मित्यर्थः । तथा प्रतिकूलवादिनीमपि सर्वांद- रप्रयत्ननिर्वर्तितमुहूर्तकोपोपरागदुःखपरुषीकृतहृदयाम् । मामित्यर्थः । तथा स्निग्ध- पुनरुक्तपर्यस्तलोचनविभाविताशेषचित्तसारां प्रेमार्द्रविलोचनेनैव मिथ्यैव कुपितेयं न तु वस्तुतोऽस्याः कोपः । प्रत्युत सर्वमेतन्मच्चेष्टितमनुमतमेवेति निर्णीताकूतसर्वस्वा- र्थामुपहस्य त्वदीयं कोपमहं जानाम्येव, त्वयि प्रतिकूलगमनायामपि मेखलैव मत्स- खी त्वामन्यत्र