भारतकोश
मालतीमाधवम् (महाकवि भवभूति - शास्त्रीय शृंगार एवं तान्त्रिक प्रकरण नाटक सम्पूर्ण १० अङ्क)

मालतीमाधवम् (महाकवि भवभूति - शास्त्रीय शृंगार एवं तान्त्रिक प्रकरण नाटक सम्पूर्ण १० अङ्क)

Malatimadhavam of Mahakavi Bhavabhuti with Commentary

महाकवि भवभूति द्वारा

DevanagariHindipublished377 पृष्ठ

पृष्ठ 187, कुल 377 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 187

सप्तमोऽङ्कः । १८१

मदयन्तिका—(निःश्वस्य ।) ¹किं एत्तिअं आसासिव्हि । बुद्धरक्षिता—²सहि, कहेहि । लवङ्गिका—³सहि, कहिदं एव हिअआवेअसूअएहिं दीह- णीसासेहिं । मदयन्तिका—⁴सहि, काहं इमस्स देण एव अत्ताणं पणीक- दुअ मिच्चुकवलणादो आकड्ढिअस्स तस्स एव्व परईअस्स किच्चकिं- करस्स अप्पणो सरीरस्स । लवङ्गिका—⁵सरिसं खु महाणुभावदाए । बुद्धरक्षिता—⁶सुमरेसि एदं वअणं । मदयन्तिका—⁷कहं दुदिअआमविच्छेदपडहो ताडिअदि । ता जाव णन्दणं णिब्भच्छिअ सपादपडणं वा अब्भत्थिअ मालदीए उ- वरि अणुऊलइस्सं । (इत्युत्थातुमिच्छति ।)


१. कस्मादेतावदाश्वासितास्मि । २. सखि, कथय । ३. सखि, कथितमेव हृदयावेगसूचकैर्दीर्घनिःश्वासैः । ४. सखि, काहमेतस्य तेनैवात्मानं पणीकृत्य मृत्युकवलनादाकृष्टस्य तस्यैव परकीयस्य कृत्यकिंकरस्यात्मनः शरीरस्य । ५. सदृशं खलु महानुभावतायाः । ६. स्मरिष्यसेतद्वचनम् । ७. कथं द्वितीययामविच्छेदपटहस्ताड्यते । तद्यावन्नन्दनं निर्भर्त्स्य सपाद- पतनं वाभ्यर्थ्य मालत्या उपर्यनुकूलयिष्यामि ।


दृसाहसेन सहधर्मचारिणीं करोति तदा कीदृशी प्रतिपत्तिः किं प्रतिपत्तव्यम् । मन्म- थबलात्कारः संजातो यस्मिंस्तादृशः । कंदर्पजननीं प्रद्युम्नमातरं मन्मथविकारहेतुं च । पुरुषोत्तमो हरिः पुरुषश्रेष्ठश्च ॥ मदयन्तिका । कस्मादेतावदाश्वासितास्मि । मनोरथमात्रमिदं न संभाव्यत इति भावः ॥ बुद्धरक्षिता । सखि, कथय । व्यक्ती- कृतेति शेषः ॥ लवङ्गिका । सखि, कथितमेव हृदयावेगसूचकैर्दीर्घनिःश्वासैः । इष्टमेवैतद्यदि सिध्येदिति कथितमेवेत्यर्थः । तस्मान्मकरन्दानयनोपायश्चिन्त्यता- मिति भावः ॥ मदयन्तिका । सखि, काहमेतस्य तेनैवात्मनः पणीकृत्य मृत्यु- कवलनादाकृष्टस्य तस्यैव परकीयस्य कृत्यकिंकरस्यात्मनः शरीरस्य ॥ लवङ्गिका । सदृशं खलु महानुभावतायाः । तद्युक्तमिति शेषः ॥ बुद्धरक्षिता । स्मरिष्यस्येत- द्वचनम् ॥ मदयन्तिका । कथं द्वितीययामविच्छेदपटहस्ताड्यते । तद्यावन्नन्दनं