भारतकोश
मालतीमाधवम् (महाकवि भवभूति - शास्त्रीय शृंगार एवं तान्त्रिक प्रकरण नाटक सम्पूर्ण १० अङ्क)

मालतीमाधवम् (महाकवि भवभूति - शास्त्रीय शृंगार एवं तान्त्रिक प्रकरण नाटक सम्पूर्ण १० अङ्क)

Malatimadhavam of Mahakavi Bhavabhuti with Commentary

महाकवि भवभूति द्वारा

DevanagariHindipublished377 पृष्ठ

पृष्ठ 365, कुल 377 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 365

अङ्कः ९] मालतीमाधवटीका । ११७ पृ० पं० २२७ ४ ॰कथमिव तदा॰ । ८ ॰तातिरेधि । १० ॰मुसलै- रवताडनानि । २२८ ३ ॰ङ्गामाक्षेपिणीं सि॰ । १३ ॰विस्मयमदस्मृत॰ । २२९ २ ॰शबलत्वमुपैति॰ । ३ ॰कान्तारगहने सहा॰ । ॰भगवतीमन्विष्य तस्या वृ॰ । इति सौदामिनीदर्शनो नाम नवमोऽङ्कः । नयनेऽर्थः प्रयोजनं कपालकुण्डलानयनेऽनर्थ इति भावः । अस्तोकेत्यादि । अस्माकं चित्तम् । कर्तृ । हर्षशोकाभ्यां शबलत्वं मिश्रत्वं गच्छति । कीदृशम् । अनल्पाश्चर्यम् । एकदैव नानारससंभवात् । अपस्मृतं विस्मृतं पूर्ववृत्तं मालतीहर- णरूपं यत्र अत एवानन्दः । उद्भूतं नवं भयं माधवापकारशङ्काकृतं तेन ज्वरेण जीर्णम् । अत एव शोकः । यद्वा । माधवानवलोकनेनोद्भूतनवशङ्काज्वरजर्जरतया शोकः । एकक्षण एव त्रुटितो घटितश्च प्रमोहो यत्र तत् । मालतीलाभसंभावनया त्रुटितो माधवापकारसंभावनया घटित इति भावः । अत एवात्याश्चर्यम् । स्तोक- शब्दोऽल्पपर्यायः । अस्मद्वर्गेण मदयन्तिकालवङ्गिकाभ्याम् । ‘विप्रनष्टाम्’ इति कस्मिंश्चित्पुस्तके पाठो दृश्यते तत्रादृश्यमानामित्यर्थः ॥ ५५ ॥ भगवतीं कामन्द- कीम् । अनेनाग्रिमाङ्कावतारस्यापि सूचनादङ्कावतारोऽयम् ॥ प्रासूत यं रत्नधरोऽतिविद्यो विद्योतिविद्या दमयन्तिकापि । जगद्धरं तत्कृतटिप्पणेऽङ्कोऽगन्नवीने नवमोऽनवद्यः ॥ इति नवमोऽङ्कः । ३१ माल०