मालतीमाधवम् (महाकवि भवभूति - शास्त्रीय शृंगार एवं तान्त्रिक प्रकरण नाटक सम्पूर्ण १० अङ्क)

तृतीयोऽङ्कः । ७२

म्भकहासु ईरिसो तादिसो त्ति मअरन्दस्स उवरि पिअसहीए मद- अन्तिआए परोक्खाणुराओ तहा दूरं आरोविदो जहा से मणोरहो अवि णाम तं पेक्खामि त्ति । अवलोकिता—साहु बुद्धरक्खिदे, साहु । एहि गच्छह्म । (इति निष्क्रान्ते ।) प्रवेशकः । (प्रविश्य ।) कामन्दकी— तथा विनयनम्रापि मया मालत्युपायतः । नीता कतिपयाहोभिः सखीविस्रम्भसेव्यताम् ॥ १ ॥ संप्रति हि व्रजति विरहे वैचित्र्यं नः प्रसीदति संनिधौ रहसि रमते प्रीत्या वाचं ददात्यनुवर्तते ।

---

दृश इति मकरन्दस्योपरि प्रियसख्या मदयन्तिकायाः परोक्षानुरागस्तथा दूरमारोपितो यथैवमस्या मनोरथोऽपि नाम तं पश्यामीति । १. साधु बुद्धरक्षिते साधु । एहि गच्छावः । मदयन्तिकायाः परोक्षनुरागस्तथा दूरमारोपितो यथैवमस्या मनोरथोऽपि नाम तं पश्यामीति ॥ अवलोकिता । साधु बुद्धरक्षिते, साधु । एहि गच्छावः । इति निष्क्रान्ते ॥ प्रवेशकः ॥ अथावलोकितासूचितप्रवेशा प्रविशति कामन्दकी । कामन्दकी—तथेति । तथा तेन प्रकारेण गुरुजनोचितभक्तिश्रद्धयोपलक्षि- तेन विनयेन कुलकन्यकाजनोचितस्वभावेन नम्रा प्रह्लापि मालती मयोपायतः । सतततत्समीपावस्थानम्, विदग्धभङ्गया कुन्तलविरचनम्, स्तनमुकुलगण्डफलकेषु चित्रपत्रलेखनम्, सहाक्षक्रीडानिर्मालापैर्र्विनोदनम्, अपूर्ववस्तूपहरणमित्येवमादि- बहुप्रकारेणोपायेन कतिपयैरल्पैरेवाहोभिः सखीषु लवङ्गिकादिषु यो विस्रम्भः साध्वसलज्जाशङ्कापरित्यागेन स्वमनोगतसर्वस्वनिवेदनं मदुक्तस्य जीवितव्यस्या- प्यङ्गीकरणं क्षणमपि मद्विरहासहिष्णुत्वमित्यादिरूपस्नेहोत्कर्षस्तेन सेव्यतामनुरञ्ज- नीयताम् । तत्र भजनमनुरञ्जनरूपमेव नीता । प्रापितेत्यर्थः ॥ १ ॥ विस्रम्भमेव दर्शयति—व्रजतीति । नोऽस्माकं विरहे वैचित्यं चित्तवैकल्यम्, मनःखेद- मिति यावत् । व्रजति गच्छति । संनिधौ पुनः प्रसीदति निर्वृत्तन्तःकरणा भवति । रहस्येकान्ते रमते चिरकालं सखीभ्योऽपि यन्न कथितं तादृशनर्मरहस्यनिवेदनैः क्रीडति । प्रीत्या वाचं ददाति प्रियमेव सर्वदा भाषते, न तु कदाचिदप्यन्यथा ।