भारतकोश
मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

Manameyodaya of Narayana Bhatta with Commentary

नारायण भट्ट एवं नारायण पण्डित द्वारा

DevanagariHindipublished672 पृष्ठ

पृष्ठ 145, कुल 672 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 145

आकाशवादः 103 प्रतीयतेऽयमाकाशः यदैवोन्मीलनं दृशः । प्रतीत्यभावे गन्तॄणां कूपादिपतनं ध्रुवम् ॥ इह पक्षी नेह पक्षीत्येवं जानन्ति लौकिकाः । एतदालम्बनतया वस्तु किंचित्प्रसिध्यति ॥ कल्पितालम्बनं केचिदालोकालम्बनं परे । ध्वान्तालम्बनमेकेऽन्ये तन्निरालम्बनं विदुः ॥ तत्रापि कल्पितादीनां स्यादेवाधारकल्पना । विधिर्निषेधो निराधिकरणो नेति केचन ॥ तथात्वे चाद्वैतवादः शून्यवादोऽपि वा ध्रुवः । तस्मादध्यक्षसंयोगः परिशेषाद्व्यवस्थितः ॥ तस्मादङ्गुलिनिर्देशपूर्वं व्यवहरत्यसौ । परीक्षको लौकिकश्च निर्बाधं सप्रमाणकम् ॥ नाभावो निस्स्वभावस्स्यात् स्वस्वभावतया स्थितेः स्वविरुद्धस्वभावाच्चेत् निःस्वभावोऽखिलो भवेत् ॥ यदि चावरणाभावोऽत्रात्यन्ताभावलक्षणः । तदाधारतया कश्चिदस्त्येव मतिगोचरः ॥ प्रध्वंसप्रागभावौ तु सत्सु तेषु न सिद्ध्यतः । तथाऽऽवरणभेदस्तु तस्य सत्त्वेऽपि सिद्ध्यति ॥ 8 अव्याकृतो व्याकृतश्च स चाकाशो द्विधा मतः ।