मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

परमाणुवादः 105 2 स्पर्शाद्येकद्वित्रिचतुस्स्वभावाणुचतुष्कतः । पुञ्जः प्रपञ्चः संयोगोऽनुपपत्तिपराहतः ॥ इति वैभाषिकैः कैश्चित्सौगतैरभिधीयते । 3 तत्रातिरिक्तावयविवादिभिः किल तार्किकैः ॥ प्रथमं संघटेते द्वौ परमाणू ततस्त्रिभिः । आरभ्यते च त्र्यणुकं द्व्यणुकैरिति कथ्यते ॥ परस्परानवष्टब्धदेशस्थितिरुपेयते । अण्वोर्द्व्यणुकयोर्वापि स देशो व्योमसंज्ञितः ॥ प्रभामण्डलमेवैतदिति केचन जानते । तस्याप्याश्रयदेशोऽन्यो वक्तव्य इति साम्प्रतम् ॥ बहुत्वसंख्यया दृष्टं महत्त्वं हेतुनिष्ठया । परोक्षत्वापरोक्षत्वसिद्धिस्तद्धेतुसाध्ययोः ॥ 4 परमाणुरणुह्रस्वं द्व्यणुकं दीर्घमुच्यते । त्र्यणुकं तु महत्तस्मात्परिमाणचतुष्टयम् ॥ महत्त्वं षट्पार्श्ववत्त्वं त्रिभिर्दीर्घैस्तदुद्भवः । तस्मादुत्पद्यते सर्वं त्र्यणुकं द्व्यणुकैस्त्रिभिः ॥ ततश्च क्रमसामान्ये मानं खण्डनिदर्शनम् । मानं सङ्ख्याविशेषे तु नास्तीत्यारम्भ इष्यते ॥ 5 अत्रेतरेषामाक्षेपसारांशोऽयं प्रदर्श्यते । स्वांशैस्संयुज्यावयवाः प्रारभन्तेऽतिरेकिणम् ॥ M.R. 14