मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

286 मानमेयरहस्यश्लोकवार्त्तिके

अत्रोच्यते श्रुतं दृष्टमेतज्ज्ञानुमितं त्विति । लोकोक्त्या चोपलम्भेन त्रित्वादि प्रतिपेदिरे ॥ अतस्स्मृत्यनुभूत्याख्याविभागादपि नोचिता । प्रमाणद्वित्वमित्युक्तिः भूयसां दृष्टिरिष्यते ॥ 4 प्रामाण्यमविसंवाद इति सौगतपद्धतिः । प्रमेयाव्यभिचारित्वं प्रामाण्यमिति चार्हताः ॥ प्रामाण्यमर्थताथार्थ्यं विपरीतं विपर्ययः । तदर्थस्थमपि ज्ञानसंबद्धमिति वैदिकाः ॥ अर्थनिश्चायकत्वं स्यात्प्रामाण्यमिति तार्किकाः । यथार्थविषयत्वं तत्स्यादित्यन्ये विदुर्बुधाः ॥ तद्वद्विशेष्यकत्वेनावच्छिन्ना तत्प्रकारिता । इति नव्यविनिष्कर्षः विशेष्यांशः स्वतः मतः ॥ प्रामाण्यमर्थजन्यत्वमप्रामाण्यमनर्थजम् । इत्यपि व्यवहारोऽस्ति जयन्तादिमनीषिणाम् ॥ अर्थक्रियाकारिता तन्मतमित्यपरे विदुः । प्रवृत्तेर्वा निवृत्तेर्वा स्यात्प्रयोजकता तु तत् ॥ इत्याहुरपरे प्राज्ञाः ते चाधिगतिवादिनः । सर्वप्रमाणप्रामाण्यमेतादृगिति केचन ॥ शब्दप्रमाणप्रामाण्यमेतादृक्षमितीतरे । एवं विकल्पबीजं तु पुरस्तादवधार्यते ॥