निरुक्तम् (महर्षि यास्क मुनि - निघण्टु एवं वैदिक शब्द-व्युत्पत्ति सान्वय सटीक भाष्य)

हिन्दी निरुक्त ( ११० ) ५-अध्याय श्रीः प्रासंगिक शब्द शब्द अर्थ प्रथमः पादः नराः ( १ खं० ) मनुष्याः नृत्यन्ति कर्मसु । गोपयत्यम् गोपायितव्यम् । मद्यम् मदनोद्यम् । अमत्रम् पात्रम् । अमा अस्मिन् अदन्ति । अमा अनिर्मितं भवति । पात्रम् पानात् । भूरिधारे ( २ खं ) बहुधारे । पयस्वती उदकवत्यौ । दीर्घप्रयुज्युम् दीर्घप्रततयउजम् । दूढ्यम् दुर्धियम् । पापधियम् । पापः पाताऽपेयानाम् । पापत्यमानोऽवा- ङ्गेव पतति इति वा पापत्यतेर्वा । शंभुः ( ३ खं० ) सुखंभूः । शरः ( ५ खं० ) शृणातेः । वंशः ( ६ खं० ) वनशयो भवति । वननाच्छ्रूयतइतिवा द्वितीयः पादः अरिः ( २ खं० ) अमित्रः । ऋच्छतेः । ईश्वरोऽप्यरिः एतस्मादेव । महस्य महतः परिचक्ष्यम् ( ३ खं० ) परिख्यापनीयम् प्रबवक्षे प्रब्रूषे वर्यम् रूपनाम । वृणोतीति सतः