पंचतन्त्रम् (सटीक - सम्पूर्ण पाँचों तन्त्र)
पण्डित विष्णु शर्मा द्वारा
स्रोत: पंचतन्त्रम् (सटीक - सम्पूर्ण पाँचों तन्त्र) · श्रीवेङ्कटेश्वर स्टीम प्रेस, बम्बई · 1910 (उद्गम)
पृष्ठ 123, कुल 536 में से
संदर्भ में पढ़ें( १०८ ) पञ्चतन्त्रम् । उपेक्षा करनेसे क्षीणबलवालाभी शत्रु मदान्ध पुरुषोंके प्रमाददोषोंसे प्रथम साध्य होकर भी पीछे व्याधिकी समान असाध्य होजाताहै॥ २९८ ॥ तथाच- तैसेही- आत्मनः शक्तिमुद्वीक्ष्य मानोत्साहश्च यो व्रजेत् । बहून् हन्ति स एकोऽपि क्षत्रियान्भार्गवो यथा ॥२५९॥" जो अपनी शक्तिको देखकर मान और उत्साहको प्राप्त होता है, वह एकभी बहुतोंको मार सकता है, जैसे क्षत्रियोंको परशुराम ॥ २९९ ॥" शशक आह-“अस्त्येतत्तथापि बलवान् स मया दृष्टः तत् न युज्यते स्वामिनस्तस्य सामर्थ्यमविदित्वा गन्तुम् । उक्तञ्च- शशक बोला-“यह तो है, परन्तु तौभी वह मैंने बलवान् जाना है, बिना उसकी सामर्थ्य देखे स्वामीको वहां जाना उचित नहीं है । कहाहै- अविदित्वात्मनः शक्तिं परस्य च समुत्सुकः । गच्छन्नभिमुखो नाशं याति वह्नौ पतङ्गवत् ॥ २६० ॥ जो अपनी और दूसरेकी शक्तिके बिना जाने समुत्सुक होकर सन्मुख जाता है वह अग्निमें पतंगकी समान जाकर नष्ट होता है ॥ २६० ॥ यो बलात्प्रोन्नतं याति निहन्तुं सबलोऽप्यरिम् । विमदः स निवर्त्तेत शीर्णदन्तो गजो यथा ॥ २६१ ॥” जो सबलभी बलसे प्रबल शत्रुके मारनेको जाता है वह विमद होकर दांत टूटे हाथीकी समान निवृत्त होता है ॥ २६१ ॥” भासुरक आह-“भोः ! किं तव अनेन व्यापारेण, दर्शय मे तं दुर्गस्थमपि” । अथ शशक आह-“यद्येवं तर्हि आग- च्छतु स्वामी” । एवमुक्त्वा अग्रे व्यवस्थितः । ततश्च तेन आग- च्छता यः कूपो दृष्टोऽभूत् तमेव कूपमासाद्य भासुरकमाह- “स्वामिन् ! कस्ते प्रतापं सोढुं समर्थः । त्वां दृष्ट्वा दूरतोऽपि चौरसिंहः प्रविष्टः स्वं दुर्गम्, तदागच्छ येन दर्शयामि” इति। भासुरक आह-“दर्शय मे दुर्गम्” । तदनु दर्शितस्तेन कूपः । ततः सोऽपि मूर्खः सिंहः कूपमध्ये आत्मप्रतिबिम्बं जलम-