पंचतन्त्रम् (सटीक - सम्पूर्ण पाँचों तन्त्र)

भाषाटीकासमेतम् । ( १६७) कथा १६. अस्ति कस्मिंश्चिद्वनोद्देशे वज्रदंष्ट्रो नाम सिंहः । तस्य चतुरकक्रव्यमुखनामानौ शृगालवृकौ भृत्यभूतौ सदैवानु- गतौ तत्रैव वने प्रतिवसतः । अथ अन्यदिने सिंहेन कदा- चित् आसन्नप्रसवा प्रसववेदनया स्वयूथाद् भ्रष्टा उष्ट्री उप- विष्टा कस्मिंश्चिद्द्रुनगहने समासादिता । अथ तां व्यापाद्य यावदुदरं स्फोटयति, तावज्जीवल्लघुदासेरकशिशुर्निष्क्रान्तः। सिंहोऽपि दासेरक्याः पिशितेन सपरिवारः परां तृप्तिमुपा- गतः परं स्नेहात् बालदासेरकं त्यक्तं गृहमानीय इदमुवाच- “भद्र ! न तेऽस्ति मृत्योर्भयं मत्तो न अन्यस्मादपि । ततः स्वेच्छया अत्र वने भ्राम्यतामिति । यतस्ते शंकुसदृशौ कर्णौ ततः शंकुकर्णो नाम भविष्यसि” । एवमनुष्ठिते चत्वारोऽपि ते एकस्थाने विहारिणः परस्परमनेकप्रकारगोष्ठीसुखमनुभ- वन्तस्तिष्ठन्ति । शंकुकर्णोऽपि यौवनपदवीमारूढः क्षणमपि न तं सिंहं मुञ्चति । अथ कदाचित् वज्रदंष्ट्रस्य केनचिद्वन्येन मत्तगजेन सह युद्धमभवत् । तेन मदवीर्यात् स दन्तप्रहारै- स्तथा क्षतशरीरो विहितो यथा प्रचलितुं न शक्नोति । तदा क्षुत्क्षामकण्ठः तान् प्रोवाच- “भो ! अन्विष्यतां किञ्चित्सत्त्वं येन अहमेवं स्थितोऽपि तं व्यापाद्य आत्मनो युष्माकञ्च क्षुत्प्रणाशं करोमि । तच्छ्रुत्वा ते त्रयोऽपि वने सन्ध्याकालं यावद्भ्रान्ताः परं न किञ्चित्सत्त्वमासादितम् । अथ चतु- रकः चिन्तयामास । “यदि शंकुकर्णोऽयं व्यापाद्यते ततः सर्वेषां कतिचिद्दिनानि तृप्तिर्भवति परं नैनं स्वामी मित्रत्वा- दाश्रयसमाश्रितत्वाच्च विनाशयिष्यति । अथवा बुद्धिप्रभा- वेण स्वामिनं प्रतिबोध्य तथा करिष्ये यथा व्यापादयि- ष्यति । उक्तञ्च- किसी वनमें वज्रदष्ट्रनाम सिंह रहताथा उसके चतुरक और क्रव्यमुखनाम- वाले शृगाल वृक भृत्य सदानुगामी उस वनमे रहते थे । दूसरे दिन सिंहने एक