पंचतन्त्रम् (सटीक - सम्पूर्ण पाँचों तन्त्र)
पण्डित विष्णु शर्मा द्वारा
स्रोत: पंचतन्त्रम् (सटीक - सम्पूर्ण पाँचों तन्त्र) · श्रीवेङ्कटेश्वर स्टीम प्रेस, बम्बई · 1910 (उद्गम)
पृष्ठ 304, कुल 536 में से
संदर्भ में पढ़ेंभाषाटीकासमेतम्। ( २८९ ) रात्रिमें आकर सदाही उस न्यग्रोधके चारों ओर घूमताथा । और यह उलूकराज पूर्व विरोधके वशसे जिस किसी वायसको पाता उसे मार जाता इस प्रकार नित्यके आगमनसे शनैः २ वह न्यग्रोधका वृक्ष सब ओरसे उसने वायसरहित कर दिया अथवा ऐसा होताही है, यह कहा भी है- य उपेक्षेत शत्रुं स्वं प्रसरन्तं यदृच्छया । रोगं चालस्यसंयुक्तः स शनैस्तेन हन्यते ॥ २ ॥ जो अपनी इच्छासे वृद्धिको प्राप्त हुए शत्रु और रोगकी उपेक्षा करताहै । आलस्य युक्त रहता हे वह शनै. २ उससे हनन होता है ॥ २ ॥ तथाच- तैसेही- जातमात्रं न यः शत्रुं व्याधिश्व प्रशमं नयेत् । अतिपुष्टाङ्गयुक्तोऽपि स पश्चात्तेन हन्यते ॥ ३ ॥ जो उत्पन्न होतेही शत्रु और व्याधीको शान्त नहीं करता है अति पुष्ट अग होकरभी पीछे वह उसीसे मारा जाता है ॥ ३ ॥ अथ अन्येद्युः स वायसराजो सर्वान् वायससचिवानाहूय प्रोवाच-"भो ! उत्कटः तावदस्माकं शत्रुः उद्यम सम्पन्नश्च कालवशात् नित्यमेव निशागमे समेत्य अस्मत्पक्ष कदनं करो- ति, तत् कथमस्य प्रतिविधानम् ! वयं तावद्रात्रौ न पश्या- मः । न च तस्य दिवा दुर्गं बिजानीमः येन गत्वा प्रहरामः। तदत्र विषये किं युज्यते,सन्धिविग्रहयानासन संश्रय द्वैधीभावा- नामेकतमस्य क्रियमाणस्य । तद्विचाय्य शीघ्रं कथयन्तु भवन्तः" अथ ते प्रोचुः-"युक्तमभिहितं देवेन यद्वा एष प्रश्नः कृतः । उक्तञ्च- तब और दिन वह काकराज सम्पूर्ण वायस मंत्रियोको बुलाकर बोला,-"भो हमारा शत्रु तो बडा बली और उद्यम सम्पन्न हे । कालवशसे नित्यही रात्रिमें आकर हमारी जातिका नाश करताहै, सो किस प्रकार इसका प्रतिकार करें । हम तो रात्रिमें देख नहीं सक्ते और दिनमें उसके दुर्गको नही जानते जिससे १९