भारतकोश
पंचतन्त्रम् (सटीक - सम्पूर्ण पाँचों तन्त्र)

पंचतन्त्रम् (सटीक - सम्पूर्ण पाँचों तन्त्र)

पण्डित विष्णु शर्मा द्वारा

स्रोत: पंचतन्त्रम् (सटीक - सम्पूर्ण पाँचों तन्त्र) · श्रीवेङ्कटेश्वर स्टीम प्रेस, बम्बई · 1910 (उद्गम)

DevanagariHindipublished536 पृष्ठ

पृष्ठ 482, कुल 536 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 482

भाषाटीकासमेतम्। (४६७) सत्यं परित्यजति मुञ्चति बन्धुवर्गं शीघ्रं विहाय जननीमपि जन्मभूमिम् । सन्त्यज्य गच्छति विदेशमभीष्टलोकं चिन्ताकुलीकृतमतिः पुरुषोऽत्र लोके ॥ २७ ॥ सत्यको छोड बन्धुवर्गको त्यागकर तथा जननी और जन्मभूमिकोभी शीघ्र त्यागकर चिन्तासे व्याकुल हुआ पुरुष अभीष्ट लोक वा देशको जाता है ॥२७॥ एवं क्रमेण गच्छन्तोऽवन्तीं प्राप्ताः, तत्र सिपराजले कृत- स्नाना महाकालं प्रणम्य यावत् निर्गच्छन्ति, तावत् भैरवा- नन्दो नाम योगी सम्मुखो बभूव । ततस्तं ब्राह्मणोचितवि- धिना सम्भाव्य तेनैव सह तस्य मठं जग्मुः । अथ तेन ते पृष्टाः,-"कुतो भवन्तः समायाताः ? क्व यास्यथ ? किं प्रयो- जनम् ?" । ततः तैः अभिहितम्,-"वयं सिद्धियात्रिकाः तत्र यास्यामो यत्र धनाप्तिः मृत्युर्वा भविष्यतीति एष निश्चयः । उक्तञ्च- इस प्रकार वे क्रमसे जाते अवन्तिका पुरीमें प्राप्तहुए वहा सिप्रानदीके जलमें स्नानकर महाकालको प्रणामकर जब चलने लगे तबतक भैरवानन्द नाम योगी सामने आया । तब उस ब्राह्मणका उचित विधिसे सत्कारकर उसीके सग उसके मठको गये । तब उसने पूछा-"तुम काहसे आये हो ? । कहा जाओगे ? । क्या प्रयोजन है ?" तब इन्होंने कहा-" हमने कार्यसिद्धिके निमित्त यात्रा की है । जहा धन मिलेगा वहा जायगे चाहें मृत्यु होजाय यह निश्चय है । कहा है- दुष्प्राप्याणि बहूनि च लभ्यन्ते वाञ्छितानि द्रविणानि । अवसरतुलिताभिरलं तनुभिः साहसिकपुरुषाणाम् ॥ २८ ॥ साहसी पुरुषोंको यथा समयमें चेष्टा किये शरीरसे दुर्लभ और वाञ्छित यथेष्ट बहुतसे धन प्राप्त होते हैं (आर्यावृत्त) ॥ २८ ॥ तथाच- और देखो- पतति कञ्चिन्नभसः खाते पातालतोऽपि जलमेति । दैवमचिन्त्यं बलवद्बलवान्तु पुरुषकारोऽपि ॥ २९ ॥,