पंचतन्त्रम् (सटीक - सम्पूर्ण पाँचों तन्त्र)
पण्डित विष्णु शर्मा द्वारा
स्रोत: पंचतन्त्रम् (सटीक - सम्पूर्ण पाँचों तन्त्र) · श्रीवेङ्कटेश्वर स्टीम प्रेस, बम्बई · 1910 (उद्गम)
पृष्ठ 92, कुल 536 में से
संदर्भ में पढ़ेंभाषाटीकासमेतम् । ( ७७ )
अन्यच्च- और भी-- प्रसन्नवदनो दृष्टः स्पष्टवाक्यः सरोषदृक् । सभायां वक्ति सामर्ष सावष्टम्भो नरः शुचिः ॥ २१३ ॥ प्रसन्नवदन, दृष्टता, स्पष्टवचन बोलनेवाला, क्रोधदृष्टि, धैर्यतासे सभाके बीचमे पवित्र मनुष्य क्रोधसे बोलताहै ॥ २१३ ॥ तदेष दुष्टचरित्रलक्षणो दृश्यते । स्त्रीधर्षणात् बध्य इति । तच्छूलमारोप्यताम्” इति । अथ वध्यस्थाने नीयमानं तम- वलोक्य देवशर्मा तान् धर्माधिकृतान् गत्वा प्रोवाच-“भोः ! भोः ! अन्यायेन एष वराको वध्यते । नापितः साधुसमाचार एषः। तत् श्रूयतां मे वाक्यम् । “जम्बूको हुड्डुयुद्धेन” इति । अथ ते सभ्या ऊचुः-“भो भगवन् ! कथमेतत् ?” । ततो देवशर्मा तेषां त्रयाणामपि वृत्तान्तं विस्तरेण अकथयत् । तदाकर्ण्य सुविस्मितमनसस्ते नापितं विमोच्य मिथः प्रोचुः-“अहो ! सो यह दुष्टचरित्रलक्षणवाला दीखताहै, स्त्रीके धर्षणसे वध्यहै सो इसको शूल- पर अरोपण करो” । तब वध्यस्थानमें लेजाते हुए इसको देख देवशर्मा उन अधिकारियोके पास जाकर बोला-“भो ! भो ! अन्यायसे यह बिचारा मारा जाताहै, यह नाई तो श्रेष्ठ आचारवालाहै, सो मेरा वाक्य श्रवण करो-“जम्बुक हुड्डयुद्धसे” इत्यादि । तब वे सभ्य बोले- “भगवन् ! यह क्या बातहै ?” । तब देवशर्मा उन तीनोंके वृत्तान्तको विस्तारसे कहता भया । यह वचन सुन वे सब विस्मयको प्राप्तहो नाईको छोडकर परस्पर कहने लगे “अहो ! अवध्यो ब्राह्मणो बालः स्त्री तपस्वी च रोगभाक् । विहिता व्यंगिता तेषामपराधे महत्यपि ॥ २१४ ॥ ब्राह्मण, बालक, स्त्री, तपस्वी, रोगी यह अवध्यहैं, यदि इनका कोई वडा अपराध हो तोभी कोई अङ्ग विकल करदेना उचितहै ॥ २१४ ॥ तदस्या नासिकाच्छेदः स्वकर्मणा हि संवृत्तः । ततो राज- निग्रहस्तु कर्णच्छेदः कार्यः” । तथानुष्ठिते देवशर्मापि वित्त-