पारस्कर गृह्यसूत्र (मार्गदर्शिनी टीका व हिन्दी व्याख्या सहित)

( १४७ )

इत्यर्थः । अथवा सरः अस्यामस्तीति सरस्वती पृथिवी, तस्या अधि— उपरि. वनाय—सम्भजनाय, पञ्चमहायज्ञार्थ मित्यर्थः । शतक्रतुः— शतयज्ञः शतकर्मा वा, इन्द्रः सीरपतिः—सीरस्य लाङ्गलस्य पतिः आसीत्— बभूव । सुदानवः— शोभनभोगदातारः, मरुतः— देवाः, कीनाशाः—कृषीवलाः कृषिदासाः हालिका वा आसन्— बभूवुः ।

ततो ब्राह्मणभोजनम् । ७

उक्तः सूत्रार्थः !

इति पारस्करगृह्यसूत्रव्याख्यायां मार्गदर्शिन्यां तृतीयकाण्डे प्रथमा कण्डिका ॥

—४०४—

( आग्रहायणी कर्म )

मार्गशीर्ष्यां पौर्णमास्यामाग्रहायणी कर्म । १

मार्गशीर्ष्यां—मार्गशिरमाससम्बन्धिन्यां, पौर्णमास्यां—शुक्लपञ्च- दश्याम् आग्रहायणीकर्म—आग्रहायणीसंज्ञं कर्म भवति ।

स्थालीपाक ँ श्रपयित्वा श्रवणाबदाज्याहुती हुत्वाऽपरा जुहोति—

१- “यां जनाः प्रतिनन्दन्ति रात्रीं धेनुमिवायतीम् । संवत्सरस्य या पत्नी सा नो अस्तु सुमङ्गली स्वाहा ॥

२- संवत्सरस्य प्रतिमा या ता ॐ रात्रिमुपास्महे । प्रजा ॐ सुवीर्यां कृत्वा दीर्घमायु व्यश्नवै स्वाहा ॥

३- संवत्सराय परिवत्सरायेडावत्सरायेद्वत्सराय वत्सराय कृणुते बृहन्नमः । तेषां वय ँ सुमतौ यज्ञियानां ज्योग्जीता अहताः स्याम स्वाहा ।

४- ग्रीष्मो हेमन्त उत नो वसन्तः शिवा वर्षा अभया शरन्नः । तेषामृतूना ॐ शतशारदानां निवात एषामभये वसेम स्वाहेति । २