परिभाषेन्दुशेखर (नागेश भट्ट - व्याकरण परिभाषा सिद्धान्त एवं भैरवी टीका सटीक)

२३२ परिभाषेन्दुशेखरः [ २ प्रकरणे- अन्तरङ्गादप्यपवादो बलवान् ॥ ५७ ॥ —: ॐ :— तत्र अपवादपदार्थमाह— कल्पनामेव युक्तम् अत एव 'वैभाजित्रमि'ति सिद्ध्यति ; अन्यथान्तरङ्गत्वान्णेर्गुणा- यादेशयोर्विभाजयितुः 'णिलोपोऽच्छात्र् च वक्तव्य' इत्यनेनान्त्यस्य यकारमात्रस्य लोपापत्तेः । मम तु अकृतेति परिभाषया गुणायादेशप्राप्त्या णिरूपेकारलोपेनेष्टसिद्धिः । न च विभाज- यितुर्येर्लोप इति वक्तव्ये णिलोपपकथनं सर्वदेशार्थमिति वाच्यम् ; विभाजीति प्रातिपदिका- दाचारक्विक्बन्तात्तृचि निष्पन्नविभाजयितृशब्दे यलोपापत्त्या तादृशस्य कर्तुमशक्यत्वात् । एवं 'घटसेदुषोरि'त्यत्र प्रथमान्तानामेव द्वन्द्वविधानात् घट् + स् + सद् + वस् + स् + ओसि'ति स्थितेऽन्तर