परिभाषेन्दुशेखर (नागेश भट्ट - व्याकरण परिभाषा सिद्धान्त एवं भैरवी टीका सटीक)

सर्वत्रैव तत्सन्निपातविघातकस्य 'इकोऽचि विभक्तावि'ति नुमः प्राप्त्या तत्सूत्रारम्भ- सामर्थ्येन सन्निपातपरिभाषाया अनित्यत्वावश्यकत्वेनात्रापि 'ह्रस्वो नपुंसक' इत्यस्याभ्यनुज्ञावाक्ये सङ्कोचसामान्याभावे ह्रस्वविधायकशास्त्रेण 'इकोऽची'ति शास्त्र- स्येव 'ह्रस्वस्य पिति कृति'ति शास्त्रस्याप्यभ्यनुज्ञाततया सुल्वादिशब्देषु तुगापत्तेर्दुर्वा- रत्वात् । मन्मते तु 'ह्रस्वो नपुंसके'त्यस्याभ्यनुज्ञावाक्ये 'इकोऽची'त्यतिरिक्तं यन्म- त्सन्निपातविघातकं तदतिरिक्तनेति विशेषरूपेण सङ्कोचात् 'ह्रस्वस्य पिती'त्यस्या- भ्यनुज्ञादानाभावेन तदप्रवृत्तेः । एवं 'ह्रस्वनद्यांप' इत्यस्याभ्यनुज्ञावाक्येऽपि 'नामी'- त्येतदतिरिक्तं यन्मत्सन्निपातविघातकं तदतिरिक्तनेत्येवंविशेषरूपेण सङ्कोचात् 'नामी'त्यस्याभ्यनुज्ञादानेऽपि 'रायो हली'त्यस्य तदभावेन तदप्रवृत्त्या 'प्रराणामि'- त्यस्य साधुत्वाभावात् । एवं 'श्रीपाये'त्यत्र 'सुपि चे'त्यनेन ह्रस्वा