भारतकोश
प्रबोधचन्द्रोदयम् (कृष्णमिश्र यति - वेदान्त रूपक नाटक सटीक)

प्रबोधचन्द्रोदयम् (कृष्णमिश्र यति - वेदान्त रूपक नाटक सटीक)

Prabodhachandrodaya of Krishnamishra with Commentary

कृष्णमिश्र यति द्वारा

DevanagariHindipublished274 पृष्ठ

पृष्ठ 111, कुल 274 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 111

द्वितीयोऽङ्कः ६३ प्रलपितानि, मिथ्या स्वर्गफलमिति भण्यमाना वेदमार्गमेव परिहरिष्यति, किं पुनरुपनिषदम् । अपि च । विषयानन्दविमुक्ते मोक्षे दोषान्दर्शयन्त्योप- निषदोऽपि विरक्ता करिष्यतेऽचिरं मया श्रद्धा । ( एद्दहमेत्तके वि विसए अलं भट्टिणो अहिणिवेसेण । वज्जणमत्तक्केण जेव्व भट्टिणो दासी सद्वा सव्वं अप्पणं करि- स्सदि । सा खु मए मित्था धम्मो, मित्था मोक्खो, मित्था वेअमग्गो, मित्था सुह- विग्घकराइं, सत्थपलविदाई, मित्था सग्गफलं ति भणिअन्ती वेअमग्गं जेव्व पलि- हलिसदि, किं उण उवणिसाहम् । अवि अ । विसआणन्दविमुक्के मोक्खे दोसाणं दंसअन्तीए उवणिषदोवि विरत्ता कलिस्सदि अचिरं मए सद्धा ) । महाराजः—यद्येवं सुष्ठु मे प्रियं संपादितं प्रियया । ( पुनरालिङ्ग्य चुम्बति ) मिथ्यादृष्टिः—भट्टारकस्य प्रकाशे एवं प्रवृत्तेन लज्जे । ( भट्टिणोप्पआसे एव्वं प्पउत्तेण लज्जेमि ) महामोहः—तद्भवतु । स्वागारमेव प्रविशामः । ( इति निष्क्रान्ताः सर्वे ) इति श्रीकृष्णमिश्रविरचिते प्रबोधचन्द्रोदयनाम्नि नाटके द्वितीयोऽङ्कः ॥ २ ॥ ज्ञया केवलया । वेदमार्गपरिहारे तदवयवरूपोपनिषत्परिहारो न्यायसिद्ध इत्याह-वेद- मार्गमिति० विषयानन्दविमुक्ते-सांसारिकसुखशून्ये । मोक्षे-जडताऽऽपत्तिरूपे कैवल्ये । भट्टारकस्य-सूर्यस्य । तथा च स्मर्यते-'तदद्य भट्टारकवारे कथमेतान्' इति हितो- पदेशे । एवं प्रवृत्तेन-भवतश्चुम्बनव्यापारेण । स्वागारम्-निजावासगृहम् । अनेन चुम्बनाद्यभिलाषपूर्तेर्दुर्वारता ध्वनिता । इति मैथिलपण्डितश्रीरामचन्द्रमिश्रप्रणीते प्रबोधचन्द्रोदय'प्रकाशे' द्वितीयाङ्क'प्रकाशः' मिथ्या है, सुखविघ्नकर शास्त्र व्यर्थ हैं, स्वर्गफल व्यर्थ है', यह बता दूंगी तो वह वेदमार्ग ही छोड़ देगी, फिर उपनिषद्की क्या बात ? और—विषयानन्दशून्य मोक्षके दोषों को दिखाकर उसे उपनिषद्से भी शीघ्र ही विरक्त कर दूंगी । महाराज—यदि ऐसी बात है तब तो तुमने मेरा बडा उपकार किया । ( फिर गले लगाकर चूमता है ) मिथ्यादृष्टि—दिनदहाडे आपकी इस प्रवृत्तिसे लज्जा लगती है । महामोह—अच्छी बात है, घरमे ही चले । ( सब जाते हैं ) द्वितीय अङ्क समाप्त