भारतकोश
प्रबोधचन्द्रोदयम् (कृष्णमिश्र यति - वेदान्त रूपक नाटक सटीक)

प्रबोधचन्द्रोदयम् (कृष्णमिश्र यति - वेदान्त रूपक नाटक सटीक)

Prabodhachandrodaya of Krishnamishra with Commentary

कृष्णमिश्र यति द्वारा

DevanagariHindipublished274 पृष्ठ

पृष्ठ 260, कुल 274 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 260

२४० प्रबोधचन्द्रोदयम् (ततः प्रविशति विष्णुभक्तिः) विष्णुभक्तिः—(सहर्षमुपसृत्य) चिरेण खल्वस्माकं संपन्नाः सर्वे मनोरथाः। येन प्रशान्तारातिं भवन्तमवलोकयामि। पुरुषः—देव्या विष्णुभक्तेः प्रसादात्किं नाम दुष्करम्। (इति पादयोः पतति) विष्णुभक्तिः—(पुरुषमुत्थापयति) उत्तिष्ठ वत्स किं ते भूयः प्रियमुप- करोमि। पुरुषः—अतः परमपि किं प्रियमस्ति। यतः— प्रशान्तारातिरगमद्विवेकः कृतकृत्यताम्। नीरजस्के सदानन्दे पदे चाहं निवेशितः ॥ ३२ ॥ तथाप्येतदस्तु—(भरतवाक्यम्) सम्पन्रा:-पूर्णाः। मनोरथाः-अभिलाषाः। प्रशान्तारातिम्-विनष्टशत्रुम्, शत्रु- श्चात्र मोह एव बोध्यः। प्रशान्तारातिरिति० प्रशान्तो विगलितः मोहरूपोऽरातिः शत्रुर्यस्य तादृशः विवेकः मम सुहृत् कृतकृत्यताम् कृतार्थताम् अगमत् प्राप्तः, अहं पुरुषश्च नीरजस्के विगत- मले नित्यशुद्धे सदानन्दे नित्ये आनन्दरूपे च पदे ब्रह्मात्मतारूपे निवेशितः प्रतिष्ठा- पितः। भगवत्या विष्णुभक्त्या मन्मित्रे विवेके कृतकृत्यतां नीते मयि च सदानन्दरू- पेणावस्थापिते भगवत्याः कर्त्तव्यमात्मनः प्रियान्तरं नावगच्छामीति प्रसङ्गार्थः ॥३२॥ (विष्णुभक्तिका प्रवेश) विष्णुभक्ति—(सहर्ष समीप आकर) चिरकाल पर हमारे सभी मनोरथ पूरे हुए हैं जो प्रशान्तरिपुरूपमे आपको देखती हूं। पुरुष—देवी विष्णुभक्तिकी कृपासे दुष्कर क्या है ? (चरणों पर गिरता है) विष्णुभक्ति—(पुरुषको उठाती है) उठो वत्स, और तुम्हारा क्या प्रिय करूं। पुरुष—इससे प्रिय क्या हो सकता है। क्योंकि— विवेकके शत्रु मारे गये, वह कृतकृत्य हो गया और मै निर्मल सदानन्द पदपर प्रतिष्ठित हुआ ॥ ३२ ॥ तथापि यह हो, (भरतवाक्य)