पृथ्वीराज रासो (सटीक हिन्दी व्याख्या)

नवां समय २१ ] पृथ्वीराजरासो । ४०५ अरिल्ल ॥ जगि संची कैमाम मद्दा अर । गंठिय चित्त चरित्त कहिय बर ॥ जगिय सध्य सज्ज निस सेनं । गयो राज यह सज्जि द्रुगेनं ॥ छं० ॥ १०७ ॥ रु० ॥ ५७ ॥ पृथ्वीराज का उसी समय चढ़ाई करने को तयार होना ॥ गाथा ॥ जग्गिय नृप चहुवानं । कहियं कैमास सज्जि सुरतानं ॥ बज्जि निघाय निसानं । सजि बाधं सेन सुरतानं ॥ छं० ॥ १०८ ॥ रु० ॥ ५८ ॥ चढ़ाई की तयारी, भगवत् स्मरण तथा दान देना ॥ छंद त्रिभंगी ॥ सयनं सव्वानं, किय सज्जानं, बज्जि निषानं, नीसानं । बंधे सिलचानं, निज निज थानं, पष्परि पानं, असगानं ॥ निज किय तं न्हानं, दीन सुदानं, सेष समानं, हंसानं । मंने चिप्पानं, चंडी सानं, आसिष्पानं, जंपानं ॥ छं० १०६ ॥ तुलसी तिन मंजरि, चक्र तनं धरि हरिचरनां चरि, जल सारं । गिजकी सत कांतरि, कृष्ण उरं धरि, साज सर्व करि जूझारं ॥ मौजत्त हलहं धरि, राग तबं परि, सज्जि वगं तरि, करि ढारं । मंगे च्य राजं, साकति सानं, पष्परि आजं सुप राजं ॥ छं० ॥११०॥ हिंदू अंदाजं, तेज सछाजं, कीरति काजं, कुल राजं ॥ नामं जा हंसं, उत्तिम बंसं, धुर गिरि जंसं, रजिमंसं ॥ पड्डु दिय आएषं, सेष नरेस्रं, कस्सेतं सं, उत्तंसं । चढ्ढ्यौ चहुवानं, मंगे जानं, पै वामानं चंपानं ॥ छं० ॥ १११ ॥ चिंते चिंताने, चित्त सुभानं, जग्ग इसानं ईसानं ॥ छं० ॥ ११२ ॥ रु० ॥ ५८ ॥ ५७ पाठान्तर—गढीय । गंठीय । कहीय । नेनं । सजि ॥ ५८ पाठान्तर-चहुवानं । सुरतांनं । संज्जी कै बोध सेन सुरतांनं । सञ्जि कै धांध सेन सुरतांनं । सजि कै बोध । ५६ पाठान्तर-सवानं । कीय । सजानं । बजि । यांनं । पपरि । अस यांनं । तंन्हानं । ईसानं । इसानं । बिपानं । निजपानं ॥ १०६ ॥ तुलसी सिर मंजरि चक्र तनं जारि कर जुझ अंजुरि हरि चरनं । सल । सिवं । जुझारं । मौज । हलं । बगत्तरि । कसि ढारं । है । पपर । सुपराजं ॥ ११० ॥ सदाजं । उतिम । कसेतंमं । उतंसं । चह्रौ । चढियौ । पैश्वामनं ॥ १११ ॥ जग । सानं । इसानं ॥ ११२ ॥