भारतकोश
पृथ्वीराजविजय महाकाव्यम् (कवि जयानक - अजमेर चौहान साम्राज्य एवं सम्राट् पृथ्वीराज इतिहास)

पृथ्वीराजविजय महाकाव्यम् (कवि जयानक - अजमेर चौहान साम्राज्य एवं सम्राट् पृथ्वीराज इतिहास)

Prithvirajavijaya Mahakavya of Jayanaka with Commentary

कश्मीरी कवि जयानक (टीकाकार: जोनरराज) द्वारा

DevanagariHindipublished330 पृष्ठ

पृष्ठ 28, कुल 330 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 28

८ पृथ्वीराजविजयमहाकाव्यम्. मात्सर्यगर्वा¹ (l.12)त्कटभूरिसर्प- व्याजिह्वताचापलदूषितापि . कवीन्द्रवाक्चन्दनकन्दलीयँ स्वाभाविकं मुञ्च(l.13)ति नाधिवासम् ॥ मात्सर्यगर्बेनोत्कटां² ये सूरयस्ते एव सर्पास्तैर्व्याजिह्वताचापलाभ्यां दूषि- ता(l.14)पि सती कविराजोक्तिचन्दनलता स्वाभाविकं सौगन्ध्यं न त्यजति . खलाः काव्यं दूषयितुं न शक्ता इ(l.15)त्यर्थः ॥ १८. निवेश्यते सन्मणि³दर्पणानां तेनैव सार्वः परिशुद्धभावः⁴ . विभाव्यते तेषु यदात्मसं(l.16)स्थ- मसज्जनैर्दोषमयत्वमेव ॥ असज्जनैरात्मसंस्थं⁵ स्वकीयं⁶ दोषमयत्वमेव तेषु सज्जनेषु(l.17) यद्वि- भाव्यते दृश्यते दुर्जनास्सज्जनान्दोषमयान्पश्यन्तीत्यर्थः तेन सज्जनविषय- दोषमयत्वद(l.18)र्शनेनैवं सतां मणिदर्पणानामिव सर्वहितं शुद्धत्वं प्रति- पाद्यते . शुद्धे दर्पणे ह्यात्मनिष्ठं वस्तु (l.19)दृश्यते अयमर्थः दुर्जनास्स्वं दोषं सत्सु यत्पश्यन्ति अस्मानेते भाव्यन्ते इति यच्छङ्कन्ते इत्यर्थः तेनैव(l.20) सतां शुद्धता प्रकटिता भवति शुद्ध एव ह्यशुद्धस्य विरुद्धः ॥ १९. गुणेषु लौल्यं सुजनस्य या(l 21)[वत्] ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ॥ सतो(l.22) [गुणेषु यावत्प]रिमाशां⁷ लौल्यं श्रद्धा तत्परि[माणमेव] ¹ Ms. गर्व्वौ.* ² Ms. ॰गर्वेनोत्कण्ठा. ³ Ms. सण्मं. ⁴ Ms. शुद्धि.॰ ⁵ Ms. संस्य.* ⁶ Ms. ॰कीयो. ⁷ Ms. ॰यां.