भारतकोश
पृथ्वीराजविजय महाकाव्यम् (कवि जयानक - अजमेर चौहान साम्राज्य एवं सम्राट् पृथ्वीराज इतिहास)

पृथ्वीराजविजय महाकाव्यम् (कवि जयानक - अजमेर चौहान साम्राज्य एवं सम्राट् पृथ्वीराज इतिहास)

Prithvirajavijaya Mahakavya of Jayanaka with Commentary

कश्मीरी कवि जयानक (टीकाकार: जोनरराज) द्वारा

DevanagariHindipublished330 पृष्ठ

पृष्ठ 287, कुल 330 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 287

२७० पृथ्वीराजविजयमहाकाव्यम्. युना समुद्रं गमिष्य(l.7)तः पुत्रस्य मारीचनाम्नो राक्षसस्य मार्गोपदेशे सं- मुखी ताटका पूर्वं समुद्रं प्राप्ता पश्चात्तुपुत्र इत्यर्थः(l.8) . अत्रोपपत्तिमाह स्तनावेव शृङ्गसङ्कटे ततो निर्गतेन रक्तनदीप्रवाहेण स्वेनैव यस्मादूरमपसा- (l.9)र्यते सप्तसमुद्रं (?) प्राप्यते ॥ 45. न्यस्तं दीर्घतपःप्रसादनकृते स्वर्दन्तिकुम्भस्थला- दाह(l.10)त्यैव विडौजसा सुभगतासर्वस्वमाबिभ्रता . काठिन्यं कुचमण्डलेन दधती गात्रान्तरैरूज्झि(l.11)तं$^3$ पश्येमां स्वमहोभिरुद्धतमनश्शल्यामहल्यामितः ॥ दीर्घतपसो गौतमस्य प्रसादना(l.12)र्थं कोपनिवारणार्थं विडौजसेन्द्रे- ऐरावणकपाटादानीय दत्तं सौभाग्यमेव सर्वस्वं धारय(l.13)••••••ताङ्गा- न्तरैस्त्यक्तं निविडत्वं स्तनाभ्यां दधतीति••••••••ल्यां त्वया निजतेजोभि- रुद्धतं मनश्शल्यं शि(l.14)लाभावप्राप्तिलक्षणशापो यस्यास्तां पश्य ॥ 46. विश्वामित्रमुनेस्तपोवनमिदं भित्त्वा सुबाहुं बला(l.15)- देवस्यात्र सहायतामुपगतैः प्राणैस्तदीयैरिव . सान्द्रत्वं गमितेन पञ्चमरुता मायामृगत्त्वो(l.16)चितं मारीचं पुरतोयमाशुगदशामध्यापयत्याशुगः ॥ विश्वामित्रस्येदं तपोवनं भवति अत्र(l.17) तपोवने सुबाहुं हत्वायमा- शुगश्शरो मारीचनामानं राक्षसमाशुगदशां द्रुतापसरणमध्याप(l.18)यति . शरे दत्ते मारीचः पलायते इत्यर्थः . मांयया मृगस्तद्भावे उचितां . मृगा हि द्रुतगामिनः(l.19) . अत्र संभाव्यते साहायकं कुर्वद्भिस्सुबाहुप्राणैरिवाधि- कीकृतेन पञ्चवायुनेति . मारीचो भीत्या न पला(l.20)[यितः किं] तर्हि शर- पञ्चपवनेनैव दूरमपसारित इत्यर्थः आशुगस्याशुगमनाध्यापनमुचितमि(l.21) ••••••••ति ॥ 47. 1 Ms. पूर्व lc. uuder l. 7. 2 Ms. 'डौज'. 3 Ms. 'ज्झितां. 4 Copyist leaves space between 'स्वं and या' but no letter seems missing. 5 Ms. 'ङ्गार° 6 Ms 'रीन्नि'. 7 Ms. 'यतेत्यर्थमा'.