भारतकोश
पृथ्वीराजविजय महाकाव्यम् (कवि जयानक - अजमेर चौहान साम्राज्य एवं सम्राट् पृथ्वीराज इतिहास)

पृथ्वीराजविजय महाकाव्यम् (कवि जयानक - अजमेर चौहान साम्राज्य एवं सम्राट् पृथ्वीराज इतिहास)

Prithvirajavijaya Mahakavya of Jayanaka with Commentary

कश्मीरी कवि जयानक (टीकाकार: जोनरराज) द्वारा

DevanagariHindipublished330 पृष्ठ

पृष्ठ 302, कुल 330 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 302

एकादशः सर्गः. २८५ लङ्कादाहप्रसङ्गप्रथमपरिचितेनामुना स्वामिभक्ति- स्वस्सिन्धुस्नातकेन द्रुतमनिलभुवा(l.11) वन्दिताभ्यां पुरैव • पद्भ्यां लङ्केन्द्रचूडामणिगुणितनखश्रेणिमाप्यं(?)त्रपाभ्यां मातुर्निर्माय पापक्ष(l.12)यमथ विदधे पुष्पकस्यात्र देवी ॥ युद्धात्पूर्वमेव लङ्कादाहप्रसंगपूर्वपरिचितेनं रामभक्तिगङ्गायां स्नातकेन ह(l.13)नुमतैव प्रथमं वन्दिताभ्यां ततो बिभीषणस्य मुकुटरत्नैः प्राप्तां नख- संपर्केण त्रपा ययोस्ताभ्यां . नखानां(l.14) रत्नाधिकद्युतित्वादिति भावः बि- भीषणेन प्रणताभ्यामित्यर्थः . पादाभ्यां सीता पापक्षयं भूमेः(l.15) कृत्वा पुष्पकस्य पापक्षयमकरोत् . अयमर्थः रावणस्पर्शदोषात्तयोर्यत्पापमासीत्त- त्सीतापा(l.16)ददर्शनेन शान्तम् ॥ 89. आरूढे प्रसभापहारनिबिडव्रीडाजडं राक्षसे मन्दं मन्दमुवाह वा(l.17)हनमिदं दिव्यं धनस्वामिनः • देवेनेदमधिष्ठितं तु गुरुतायोगेपि तल्लाघवं धत्ते येन बिभे(l.18)ति सोप्यंचतुरंमन्यः खगानां पतिः ॥ रावणेन हठापहरणाल्लज्ज्येव जडं पुष्पकं रावणे(l.19) आरूढे सति मन्दं मन्दमवहत्तत्पुष्पकं रामेणाधिष्ठितं तद्गौरवे सत्यपि तल्लाघवं धारय- (l.20)ति येन लाघवेन हेतुना गरुँ[डो] मन्दमात्मानं मन्यमानो भयं प्राप्नोति . अयमर्थः मन्दगामि(l.21)[नं मां] त्यक्त्वा नारायणः पुष्पकमेवारोहयतीति गरुडभयं . गौरवेपि लाघवमिति विरो(l.22)[धः] ॥ 90. [सु]ग्रीवश्च बिभीषणश्च कृतिना रामेण निष्कण्टकी- कृत्याप्यर्पितया तथा न भजतो रा(l.23)[ज्यश्रिया] निर्वृतिम् . लङ्काश्लेपणशीतलीकृतमनस्स्वामिप्रियादत्तया दृष्ट्या भाग्यवतां(l.24**78*) मवैति हनुमानात्मानमाद्यं यथा ॥ 1 Ms. 'नक'. 2 Sic. Comm. suggests 'श्रेणिप्राप्त' which would be bad metre. 3 Ms. lc. under l. 12. 4 Ms. प्राप्ते. 5 Ms. साप्यं. 6 Ms. गमं. 7 Sic. Is it 'श्लेष'? 8 Ms. has पृ. रा. on margin.