रामायण मीमांसा (स्वामी करपात्री जी महाराज - रामायण दार्शनिक महाग्रन्थ एवं सम्पूर्ण चरित्र-मीमांसा)

९३८ रामायणमीमांसा परिशिष्ट हस्तौ तु विमुखौ कृत्वा ग्रथयित्वा कनिष्ठिके । मिथस्तर्जनिके श्लिष्टे श्लिष्टाङ्गुलिकरौ तथा ॥” “मध्यमानामिके द्वे तु द्वौ पक्षाविव चालयेत् । एषा गरुड़मुद्राख्या विष्णोः सन्तोषवर्धिनी ॥ वामस्य मध्यमाग्रं तु तर्जन्यग्रेण योजयेत् । अनामिकां कनिष्ठां च तस्याङ्गुष्ठेन पीडयेत् ॥” “दर्शयेत् वामके स्कन्धे धनुर्मुद्रेयमीरिता । स्पृशेत् कण्ठादिपादान्तं तर्जन्याऽङ्गुष्ठयुक्तया ॥ करद्वयेन मालावन्मुद्रेयं वनमालिका । ज्ञानमुद्रा रामचन्द्रस्य प्रेयसी ॥” “ऊर्ध्वस्थाङ्गुष्ठमुष्टी द्वे मुद्रा त्रैलोक्यमोहिनी ।” इति जगन्मोहिनी मुद्रा । “हस्तौ तु सम्पुटौ कृत्वा प्रसृताङ्गुलिकौ तथा । तर्जन्यौ मध्यमापृष्ठे ह्यङ्गुष्ठौ मध्यमाश्रितौ ॥ काममुद्रेयमाख्याता सर्वदेवप्रियङ्करी । उच्छ्रितं दक्षिणाङ्गुष्ठं वामाङ्गुष्ठेन बन्धयेत् । वामाङ्गुलीर्दक्षिणाभिरङ्गुलीभिश्च बन्धयेत् । लिङ्गमुद्रेयमाख्याता शिवसान्निध्यकारिणी ॥ मुष्टिं कृत्वा तु हस्ताभ्यां वामस्योपरि दक्षिणम् । कुर्यान्मुसलमुद्रेयं सर्वविघ्नविनाशिनी ॥ मुष्टिं कृत्वा कराभ्यां तु वामस्योपरि दक्षिणम् । ततः शिरसि संयोगात् दुर्गामुद्रेयमीरिता ॥ अधोमुखे वामहस्ते ऊर्ध्वं स्याद् दक्षहस्तकम् । क्षिप्त्वाङ्गुलीरङ्गुलीभिः संग्रथ्य परिवर्तयेत् ॥ एषा संहारमुद्रा स्यात् विसर्जनविधौ स्मृता ।” मत्स्यमुद्रा कूर्ममुद्रा— मिथः कनिष्ठिके बद्ध्वा तर्जनीभ्यामनामिके । अनामिकोर्ध्वसंश्लिष्टे दीर्घमध्यमयोरधः ॥ अङ्गुष्ठाग्रद्वयं न्यस्येत् योनिमुद्रेयमीरिता । दक्षिणाङ्गुष्ठतर्जन्यावग्रलग्ने पराङ्मुखे । प्रसार्य संहितोत्ताना ह्येषा व्याख्यानमुद्रिका । दक्षिणा निबिडामुष्टिरनामार्पिततर्जनी ॥ मुद्रा विस्मयसंज्ञा स्याद्विस्मयावेशकारिणी । तर्जन्यनामिकामध्ये कनिष्ठाक्रमयोगतः ॥