रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

सप्तमः पटलः। १११ सुक्क्षीरकटुकालाबु¹-रसयोः सप्तधा प्लुतम् । तिलसर्षपशिग्रूत्थि लाक्षा च लवणं गुड़ः² । टङ्कणं च युतैश्छातैः³ तालकं भूधरे द्रवेत्⁴ ॥ ७५ ॥ व्याधिघातफलक्षारं⁵ मधु⁶कुष्ठाक्षकं तथा । द्रवैः⁷ पुनर्नवोद्भूतैः सप्ताहं मर्दयेद्बुधः ॥ ७६ ॥ दत्त्वा पादांशकं⁸ सर्व्वं ततः पातनयन्त्रके । दद्यात् पुटं गजाकारं⁹ पतेत् सत्त्वं सुतालकात्¹⁰ ॥ ७७ ॥ ॥ इति तालकशुद्धिः ॥¹¹ रक्ता शिला¹² तु गोमांसे लुङ्गाम्लेन विपाचिता¹³ । (त्रिपुष्येण पृथग्भाव्या शिला तालकवद्द्रवेत् ।)¹⁴

---

(1) B has सक्क्षीरकरंडुकालाबु, which is unintelligible, as well as defective in metre. K has सुह्यर्कक्षीरकटुको. M has सक्क्षीरकटुकालाम्बु. (2) M has गुड़म्. (3) B reads युत होतै, which is gram. incorrect. M reads युतं छोतैः. (4) K reads धमेत्. M reads न्द्रवत्, which is inc. (5) व्याधिघातवलनार, a variant in B. व्याघ्रीघृतफलखार, a variant in K. M has an incomplete charana—व्याधिघातप····रक्ष. (6) B reads मधु. M has not this term. (7) B reads द्रावैः. (8) M reads पादात् क्रमं. (9) M reads गजकायान्. (10) पतेत् सर्वं सुतालकम्, a variant in M. (11) This is wanting in B and M. (12) K reads रक्तां शिलां, which seems to be gram. inc. (13) भङ्गाखे च विपाचिता, a variant in B. लुङ्गाम्लेन तु पाचिता, a variant in K. लुङ्गाम्लेन विपाचितम्, a variant in M. The last two readings are gram. incorrect. (14) This hemistich is found only in M