रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

द्वादशः पटलः । १८५ रसं संमर्द्य¹ तेनैव दिनानि त्रीणि वार्त्तिकः² । आरोटं³ बन्धयेत् क्षिप्रं गगनं तत्र जारयेत् ॥ ५ ॥ तेन⁴ पत्ररसेनैव साधयेद्गगनं पुनः । सप्तधा भावितं तेन त्र्यूषणेन⁵ सहैकतः । यन्त्रे विद्याधरे देवि गगनं तत्र जारयेत् ॥ ६ ॥ मासमात्रेण देवेशि⁶ जीर्य्यते तत् समं समे⁷ । समजीर्णे रसे देवि शतवेधो भवेद्रसः ॥ ७ ॥⁸ निशाचररसे देवि गन्धकं भावयेत्ततः । भावयेत् सप्तवारं तु दिपद्याश्च⁹ रसेन तु ॥ ८ ॥ तारस्य पत्रलेपेन¹⁰ अष्टार्धकाञ्चनोत्समम्¹¹ । गन्धके समजीर्णेऽस्मिन्¹² शतवेधो रसो भवेत्¹³ ॥ ६ ॥ (1) B reads समर्घ, which is gram. incorrect. (2) M reads वाक्तिकः, which is evidently an error of the scribe. (3) K reads आर्बट. (4) The following three hemistichs commencing from तेन are wanting in K. (5) M reads त्र्यूषणेन. (6) मासमात्र तु देवेशी, an incorrect variant in M. (7) जीयत तु समे सम, a variant in B. जिर्णीतं तत् समे समः, a variant in K. जीर्य्यते तु सम समे, a variant in M. (8) This hemistich is not found in M. (9) K reads दिपद्याश्च. M reads द्विवद्याश्च. Both the readings are inc. [The first seems to be दिपाद्याश्च, and the second द्विपद्याश्च. दिपा = द्विपदी = दिपा- दिका = नागकेसरवृक्ष.] (10) तारमपत्रलेपेन, an incorrect variant in K. M reads पत्रर्लेपन, which is not correct. (11) B reads काचनोत्तमः. K reads कांचनोपम. M reads अथार्व काञ्चिक्रोत्तमम्. (12) M reads सम- जिलोस्मिन्, which is inc. (13) M reads भवेद्रसः.