भारतकोश
रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

Rasarnava: Tantric Chemistry and Alchemy with Commentary

शिव-पार्वती संवाद (सम्पादक: प्रफुल्लचन्द्र राय एवं हरीशचन्द्र कविराज) द्वारा

DevanagariHindipublished558 पृष्ठ

पृष्ठ 261, कुल 558 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 261

२३८ रसार्णवं तैलञ्च गोलकाकारं¹ घृतञ्चैव विसर्पति । गन्धकस्य हरेद्गन्धं² लवणाम्लञ्च जायते³ ॥ २१५ ॥ आध्मा पालाशपत्रेण⁴ कटुकालाबुके⁵ क्षिपेत् । विषोदकं गन्धकं च हरबीजञ्च तत्समम् ॥ २१६ ॥ अजाक्षीरेण पिष्ट्वा तु⁶ शुल्बपत्राणि⁷ लेपयेत् । तत् पुटेन च⁸ देवेशि सिन्दूरारुणसन्निभम् । शतांशेनैव देवेशि⁹ सर्व्वलोहानि वेधयेत्¹⁰ ॥ २१७ ॥ अनेन विधिना देवि नागः¹¹ सिन्दूरतां व्रजेत्¹² । सहस्रांशेन तस्यैवं¹³ तारं वेधं प्रदापयेत्¹⁴ ॥ २१८ ॥ (1) D has गोपालकाकारं, which is absurd. M has गोलकारं, which is incorrect. (2) D reads हरेद्गधं, which is an error of the scribe. (3) लवणाम्ल जायते, an incomplete variant in D. लवण...म्लायते, an in- complete variant in K. लवणा कक्लिन्लायते, a variant in M. [लवणा + अम्लश्च, लवणा = लवणं.] (4) मात्वा पाटलाणपत्रेण, a variant in D, which is not intelligible. तत् ज्ञात्वा फणमात्रेण, a variant in M. (5) D reads कटुकालांचक, which seems to be incorrect. K reads कटुकालांबुके. (6) अजाक्षीरे गारुष्यातु, a variant in D, which is unintelligible. M reads अजक्षीरेण. (7) D reads पात्राणि, which is incorrect. (8) D reads तत् पुटेनाथ. K reads तत् पुटेनैव. (9) शतेन वै शिवे सर्व, a variant in D. M reads शतांशेन तु. (10) लोहानि वेधयेद्ध्रुवम्, a variant in D. (11) M reads नागं. (12) K reads सिधूरतां. M reads हजेत्. Both are incorrect. (13) M reads तस्यैव. (14) तारवेधं प्रज्ञापयेत्, an incorrect variant in D. K reads तारे. M reads तारवेध.