रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

२५२ रसार्णवे यदा तद्बुद्बुदाकारं¹ तदा शैलोदकं भवेत् । अन्यथा वेष्टकं² देवि तदग्राह्यं निरर्थकम् ॥ २८१ ॥ श्रीशैले श्रीवनप्रान्ते³ पर्य्यङ्काख्ये⁴ शिलातले । तत्रस्थं क्षणवेधि⁵ स्यात् नदीभगवतीतटे⁶ । एकाह्ने वेधकं तत्र⁷ गोकर्णे तु दिनत्रयम् ॥ २८२ ॥ भद्राङ्गे⁸ दिनवेधि स्यात् त्रिखलान्ते त्रिवासरम् । धारेखरे⁹ पाक्षिकं स्यात् वर्षापुर्य्यां¹⁰ दिनैकतः ॥ २८३ ॥ ब्रह्मेश्वरे मासिकं स्यात् व्याघ्रपुर्यान्तु¹¹ वासरम् । अघोरेशे मासिकं तु¹² सिंहद्वीपे¹³ तथा पुनः । दिनमेकं ब्रह्मगिरौ विन्ध्ये तु क्षणवेधकम् ॥ २८४ ॥ वासरं माल्यवन्तेषु¹⁴ क्षणवेधि शिलोदकम्¹⁵ ॥ २८५ ॥ (1) यदा तबदाकार, an incomplete variant in B. (2) M reads वेष्टन. (वेष्टक = निर्यास). (3) B reads श्रीवने प्रान्ते. M reads श्रीशैल. (4) M reads पर्य्यङ्गाख्य. (5) All the texts read क्षणवेधी, which is grammatically incorrect. (6) B reads नयां भवतीतटे, which is in- complete. K reads नद्यां भगवतीतटे, which is incorrect. M reads यद्या भगवतीतटे, wherein the first term is unintelligible. (7) K reads एकाहं वेधयेत्तत्र. (8) K reads सत्रस्थं. M reads चन्द्राङ्गे. (9) M reads तारेखरे. (10) B reads पार्श्वपुर्य्यां. This charana and the next one are not found in M. (11) B reads व्याघ्रपूर्य, which is incorrect. (12) अघोरेशे तु मासिकं, a variant in M. (13) B reads सिद्धद्वीपे. (14) वासर... ल्यक्तणंच, an incomplete variant in K. M reads माल्यवन्ते तु. (15) B and M read क्षणवेधी तु तत्र च. K reads लक्षवेधी शिलो- दकं, wherein the first term is incorrect.