रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

चतुर्दशः पटलः । २८७ नवमासं¹ तु वक्राख्या स भवेद्गापको नरः² ॥ ३३ ॥ नवसंकलिकाबद्धः स्वयंभुर्वा महेश्वरः ।³ कर्त्ता हर्त्ता स्वयं भोक्ता शापानुग्रहकारकः⁴ ॥ ३४ ॥ सर्व्वज्ञः सर्व्वकर्त्ता च सूक्ष्मरूपो निरञ्जनः । इच्छया कुरुते सृष्टिं⁵मिच्छया संहरेज्जगत्⁶ ॥ ३५ ॥ स्वच्छन्दगमनो भूत्वा विश्वरूपो भवेश्वरः । पूज्यते सर्व्वदेवैश्च⁷ ब्रह्माविष्णु⁸महेश्वरैः ॥ ३६ ॥ पुनरन्यं प्रवक्ष्यामि वज्रबन्धं सुदुर्लभम्⁹ ॥ ३७ ॥ समांशं भक्षणं¹⁰ हेम शुद्धसूतेन कारयेत् । मृतवज्रं पलांशेन¹¹ मर्दयेद्दिपदौरसैः¹² ॥ ३८ ॥

---

(1) D reads भवमासं, which is an error of the scribe. (2) स भवेदव्यंकं भवेत्, a variant in D. स भवेपकेनच, a variant in K. Both are incorrect. (3) This hemistich is not found in B. D reads स्वयंभुवा. K reads स्वयं भोक्ता, which is repeated in the next śloka. (4) This hemistich is not found in D. (5) D reads दृष्टि. K reads सृष्टौ. (6) मिच्छाया वा हषे जगत्, an incorrect variant in D. मिच्छया वा हरे नयेत्, a variant in K, which is partly incorrect. (7) K reads erroneously पूज्यते स देवैश्च. (8) B and K read ब्रह्माविष्णु, which is grammatically incorrect. (9) D has वज्रवद्धस्तु दुर्लभम्, which is incorrect. (10) B reads समांशभवणं. (11) K reads पल्ला- शेन, which appears to be the error of the scribe. (12) मर्दयेद्विपदी- रसैः, a variant in B. मर्दयेद्यौपदीरसैः, a variant in D. मर्द्देथे दि......रसै, a variant in K. All the texts are incorrect.