रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

द्वितीयः पटलः । १३ शूराश्च कृतविद्याश्च प्रशस्ताः¹ साधकाः प्रिये ॥ १३ ॥ रसदीक्षाविहीना ये² प्रोक्तलक्षणवर्जिताः । विप्लावकाः पापरता³ वर्जयेत्तान्⁴ प्रयत्नतः ॥ १४ ॥ दुश्चारिणी दुराचारा निष्ठुरा कलहप्रिया । बह्वाशिनी⁵ च दुश्चित्ता कोटराक्षी च निर्दया । रसनिन्दाकरी या च तां नारीं परिवर्जयेत् ॥ १५ ॥ ईदृशीभिर्वरारोहे⁶ सम्पूर्णं क्षितिमण्डलम् ।⁷ न तादृशी⁸ भवेन्नारी यादृशी रसबन्धकी ॥ १६ ॥⁹ काकिणी कोकणी नारी तथैव काञ्चिकाचिनी ।¹⁰ कृष्णपक्षे ऋतुमती सा नारी काकिणी स्मृता ॥ १७ ॥ उभयपक्षे ऋतुमती सा नारी कोकणी मता¹¹ ॥ १८ ॥ शुक्लपक्षे ऋतुमती सा नारी¹² काञ्चिकाचिनी ॥ १६ ॥ (1) K reads विज्ञेयाः. The portion commencing from the 14th śloka and ending in the first hemistich of the 45th is wanting in M. (2) K reads नरा दीक्षाविहीनाश्च. (3) K reads अवैष्णवावान्यायरताः. (4) K reads वर्जये तान्, which is gram. inc. (5) B reads बकाशनी. (6) K reads इदृशी, which is palpably inc. (7) K has सम्पूर्णक्षितिमण्डले. (8) K reads तादृशी च. (9) Cf. रसरत्नसमुच्चय, Chap. VI. ślokas 34—38. (10) काकणी कांचिकाचीनि कोकणी, a variant in K, which we have not adopted for its deficiency in words and defect in metre. र. र. स. reads कालिनी in lieu of काकिणी. (11) उभयपक्षे ऋतुमतौ सा कौकणी, a variant in K, where some words are wanting. (12) This word is not found in K. The ślokas 17—19 are not found in B.