भारतकोश
रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

Rasarnava: Tantric Chemistry and Alchemy with Commentary

शिव-पार्वती संवाद (सम्पादक: प्रफुल्लचन्द्र राय एवं हरीशचन्द्र कविराज) द्वारा

DevanagariHindipublished558 पृष्ठ

पृष्ठ 396, कुल 558 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 396

सप्तदशः पटलः । श्रीदेव्युवाच । द्रावणं रञ्जनं चैव पारदस्य श्रुतं मया । सारणं क्रामणं चैव क्रमादाख्यातुमर्हसि¹ ॥ १ ॥ श्रीभैरव उवाच । मूषां तु गोस्तनीं कृत्वा धत्तूरकुसुमाकृतिम्² । तदर्धं³ पूरयेत्तैलं रञ्जितं च रसं क्षिपेत् ॥ २ ॥ तुषकर्षाग्निना वाह्यो मूषायास्तु⁴ प्रदापयेत् । विंशांश⁵नागसंयुक्तं समावर्त्तं च खोटकम् । दीर्घसंदंशनेनैव⁶ प्रक्षिपेत् सारितं भवेत् ॥ ३ ॥ द्विगुणेन ततो⁷ हेम्ना जायते प्रतिसारितम् । ततस्त्रिगुणहेम्ना तु⁸ जायते चानुसारितम्⁹ ॥ ४ ॥ (1) D has an incorrect variant क्रमवक्तुमर्हसि. (2) D and K have धत्तूरकुसुमाकृतिः, which is grammatically incorrect. (3) All the texts read तस्यार्धं, which is grammatically incorrect. D has an incorrect variant—तस्यार्धे तैले पचेत्सं. (4) B reads मूषायां तु. D and K read मूषावास्तु, which is incorrect. (5) D reads विंशांशं. (6) B has दीर्घं संदशनं नैव. D and K have दीर्घसंदर्शनेनैव. (7) D reads इतो, which is not correct. (8) B reads ततस्त्रिगुणं हेम्ना तु. This hemistich and the next two are not found in D. K reads ततस्त्रीगुण हेम्ना तु, which is incorrect. (9) B has चानुसारणा. K has नानुसारितः, which is incorrect.