रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

अष्टादशः पटलः । ४१७ वर्ज्जनीयाः प्रयत्नेन¹ प्रयुक्तांस्तान् शृणु² प्रिये ॥ १०८ ॥ तेषां युक्तिप्रकारास्तु³ प्रयुक्ता युक्तिदायकैः⁴ । एवं वदन्ति भूताद्या भीषयन्ति स्म तं नरम्⁵ ॥ १०९ ॥ रञ्जको रागकारी⁶ स्यात् क्रामणः क्रामणे हितः⁷ । बन्धका दृढकाराश्च⁸ तथा पुष्टिकराः स्मृताः⁹ ॥ ११० ॥ शुक्रशोणितविण्मूत्रे विविधेन तु भक्षयेत् । कुष्ठव्याधिकरं तच्च¹⁰ नागवङ्गकलङ्कितम्¹¹ ॥ १११ ॥ त्रिफलाजातिकङ्कोलं कर्पूररससम्मिश्रितम् । खदिरं समतोयेन मर्दितं भक्षयेद्रसम् ॥ ११२ ॥ पयसा कटुकं घृष्ट्वा¹² पथ्यं¹³ क्रामणमुत्तमम् । (1) ते वर्जनीया यत्नेन, a variant in B. (2) B has प्रयुक्ता- म्प्रवक्ष. D has प्रसङ्गात्प्रवक्षा. K has प्रयुक्ताः प्रवक्ष. (3) तेषां युक्तिकरा ये तु, a variant in B and K. (4) प्रयुक्ता युक्तिकादयः, a variant in B. प्रयुक्तां युक्तिकादयः, a variant in D. (5) This hemistich is not found in D and K. (6) B reads रंजिको. D reads रणकारौ. Both are incorrect. (7) क्रामणोत्क्रामणोदितम्, a variant in D. K reads erroneously क्रामणो क्रामये. (8) वड्का दृढकायाश्च, a variant in B. D reads बन्धको. बङ्गा दृढकरायैव, a variant in K. (9) B reads मताः. (10) कुष्टव्याधिकरं चैव, a variant in D. कुष्टव्याधिकरी ताय, a variant in K. (11) नागवंगकलचितौ, a variant in D. भागवंगकलंकितौ, a variant in K. (12) D reads दृष्टा, which is incorrect. (13) D and K read यत्तु. 53