भारतकोश
रूपमण्डन एवं देवमूर्त्ति-प्रकरणम् (मण्डन सूत्रधार - प्राचीन मूर्तिकला एवं देव-प्रतिमा लक्षण सटीक)

रूपमण्डन एवं देवमूर्त्ति-प्रकरणम् (मण्डन सूत्रधार - प्राचीन मूर्तिकला एवं देव-प्रतिमा लक्षण सटीक)

Rupamandanam and Devatamurti Prakaranam of Sutradhara Mandana

मण्डन सूत्रधार द्वारा

DevanagariHindipublished335 पृष्ठ

पृष्ठ 61, कुल 335 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 61

[ 52 ] (२क)— —कुण्डलाभ्यामलं०—। 'रूपमण्डने' (२ख) नास्ति । (२ग) सद्योजातं— —०पाणिकम् ॥ २ ॥ Sl. 3—5. 'रूपमण्डने' ¹¹¹ कुत्र कुत्र विशेषः । तद्यथा— (४) जटाचन्द्रधरं कुर्यात्— —। वामदेवं—॥ (५) सर्वोल०—रक्त०—॥ 'रूपमण्डने' प्रथमचतुर्थपादौ न स्तः । Sl. 6—12. 'रूपमण्डने' कुत्र कुत्र भेदः । तद्यथा— ( ६श्लोके )— ०वदनं—। — — ०कुण्डलमण्डिताम् ॥ (७ख) यो वस्ते— गले—०कमालिकाम् ॥ (८ख) पिङ्गाक्षं—॥ (९) —०कः —०कञ्चैव पादस्तस्य नूपुरौ ।—रूपकं कुर्यात्काल०—॥ (१०) — रिपोस्सङ्गं —॥ (११) —च कपालञ्च—पाश एव च ।—०व्यमिदं शस्त्र०—॥ (१२) — परशुः खड्गो दण्डश्चवारिमर्दनः । शस्त्राण्येतानि चत्वारि दक्षिणेपु करेषु च ॥ अस्माकं मते, ( ७म-श्लोके ) 'योऽनिशं,' तथा (१२) 'दण्डं' इत्युचितौ पाठभेदौ । ( ६-श्लोकस्य प्रथमपादे ) छन्दसश्च पातः परिहर्त्तव्यः । Sl. 13, 14. 'रूपमण्डन'श्लोको ¹¹² नास्ति । द्वितीया-स्थलेषु तत्र प्रथमान्तपाठ इति विशेषः । Sl. 15, 16. 'रूपमण्डन'ात् ¹¹³ कुत्र कुत्र भेदोऽस्ति । (१५ख)—मृत्युञ्जयं— ०न्द्रभूषितम् ॥ (१६) —०मक्षमाला च दक्षयोः करयोस्स्मृतः । — —०कां वामे—मुद्राकरद्वयः ॥ Sl. 19. 'रूपमण्डन'ात् ¹¹⁴ किञ्चिन्मात्रं भिन्नः । तद्यथा— (१९) —०र्भुजो —०बाहुः—०पादाक्षपाणिकः । —०हस्तोऽसौ किरणाक्षखिलोचनः ॥ Sl. 20. ‘— ( भक्ष्यन्तं ) मह्वयम् ॥ २०॥’ इति मतेऽस्माकं पाठः कार्यः । Sl. 21, 22. 'रूपमण्डन'ात् ¹¹⁵ कुत्र कुत्र विशेषः । (२१) —०वस्त्र० —कुर्याच्चित्र०—। (२२) खड्गं धनुः शरं खेटं श्रीकण्ठं बिभ्रतं भुजैः ॥ Sl. 25, 26. अस्माभिरनेकानि 'सदाशिव'ध्यानानि समासादितानि ¹¹⁶ । किन्तु ध्यानमेतत् न दृष्टपूर्वमासीत् । अपरध्यानान्यनुसृत्य संशोधनं क्रियते ।


Op. cit., which represents the Rūpamaṇḍana, in another and somewhat different version, apparently. 116. See the present writer's Monograph, Sadāśiva worship in early Bengal: A Study in History, Art and Religion. J. P. A. S. B. (New Series), Vol. XXIX, 1933, No. 1.

रूपमण्डन एवं देवमूर्त्ति-प्रकरणम् (मण्डन सूत्रधार - प्राचीन मूर्तिकला एवं देव-प्रतिमा लक्षण सटीक) · पृष्ठ 61, कुल 335 में से · BharatKosha