साहित्यदर्पण (आचार्य विश्वनाथ - वाक्यं रसात्मकं काव्यम् सटीक)

भूमिका । श्रौतस्मार्त्तधृतिरपि नमनोनियोगं विवेचनीयाम् । अतो नित्या वेदा इत्येव स्थितम् ॥ यत्त्वत्र साम्प्रतिका वेदवाचस्पतयो दयानन्दस्वामिन ऋग्वेदादिभाष्यभूमि- कायां वेदानां नित्यत्वमङ्गीकृत्यापि तदुत्पत्तिगणनाप्रकारोन्नयेन त्रेधा भ्रमोऽजनि । नित्यस्योत्पत्तिकालप्रदर्शनं प्रथमो भ्रम । उत्पत्तिकालप्रदर्शने सायंभुवादिसप्त- मन्वन्तर संधिकालस्य ( १९७२९६००० ) एतावद्वर्षसंख्यस्य परिसङ्ख्यो द्वितीयो भ्रम । यत्तद्गणनायामेकनमत्या महायुगैरष्टौ मनु ब्रह्मणो दिने तु चतुर्दश मन्व एवं षड्नं सहस्रं द्यादिनं भवति ७१×१४=९९४ । तन्मृषेव शनिवार- भोजनं शिरस्यापन्नमिति उत्पत्तिकालोऽपि यदि वक्तव्यस्तर्हि ब्राह्मवत्सारारम्भ इति तृ- तीयो भ्रमः । परं नहि ब्रह्मणो नित्यभावे वेदनित्यत्वं संघटते । यत्रैषा गण- नपद्धति - मानुषयुगानि । दैवयुगानि । १२००००=( ३६०×१२०००० )=४३२०००० ब्र. दि=१०००×१२००००=( १०००×४३२०००० )=४३२००००००० अथवा, एवम्गुणान् चतुर्दशगुणान् ४२९४०८०००० खसप्ति- रैन =५९८००००=१५१५७२८००० युतं ब्रह्मदिनं भवति । अजरिसम्वत्सराणाम्- ७१/मनु ४३२००००=३०६७२०००० ६×३०६७२००००=१८४०३२०००० ७/मन्डुः सं. १९७२९६०००= १९७२९६००० = २७×४३२०००० = ११६६४०००० कृतम् = १७२८००० त्रेता = १२९६००० द्वापरम् = ८६४००० इसादौ गतः = १९७९ = ९९,३९२७५,९८- सम

• यदिक नो एव हि यस्तु ... सगुणम् गभीरं वेदा ... सत्यम् ... यद्वद्वा वेद ... भूतार्थे तत्त्वमज्ञात्वा ... प्रमाणमुत्सारयन्ति हन्त ... विन्दितान् गणयन्तः ... अथ वा ... नित्यत्वं ... कार्येति ... नित्यत्व ... ... ... ...