साहित्यदर्पण (आचार्य विश्वनाथ - वाक्यं रसात्मकं काव्यम् सटीक)

तृतीयः परिच्छेदः । १३३ अथ विव्वोकः- विव्वोकस्त्वतिगर्नेण वस्तुनीष्टेऽप्यनादरः ॥ १०० ॥ यथा- 'यासा सत्यपि सद्गुणानुसरणे दोषानुवृत्तिः परा, याः प्राणान्वरमर्पयन्ति, न पुनः संपूर्णदृष्टिं प्रिये । अत्यन्ताभिमतेऽपि वस्तुनि विधिर्यासां निषेधात्मक- स्तास्त्रैलोक्यविलक्षणप्रकृतयो वामाः प्रसीदन्तु ते ॥' अथ किलिकिञ्चितम्- स्मितशुष्करुदितहसितत्रासक्रोधश्रमादीनाम् । सांकर्यं किलिकिञ्चितमभीष्टतमसंगमादिजाद्धर्षात् ॥ १०१ ॥ यथा- 'पाणिरोधमविरोधितावाञ्छं भर्त्सनाथ मधुरस्मितगर्भाः । कामिन सा कुरुते करभोरुर्हारि शुष्करुदितं च सुखेऽपि ॥' यासामिति । वंचिन्तासिनं प्रति मयूरगर्दवचनमिदम् । सद्गुणानुसरणे पर- स्तावने दोषाणामनुवृत्तिः सत्य पुन पुनरुद्भावनम् ॥ सांकर्यं मेलनम् ॥ पाणि- रोधं दद्यक्षेपवारिश्रणनायस्वरप्रतिबन्धम् । हारि मनोहरम् । वरणं निम्-रहितं १. प्राणानिति । गलद्ग्रहश्चापगार्हणं तत्तदुत्तरम् न पुनः संपूर्णदृष्टिप्रिये । २ वस्तुनीति । निषेधन्तीष्टविधे ॥ ३ वामा इति । वना रोषिनः । दृष्टेपि वस्तुनि अनिच्छुकास्त्रैलोक्यप्रकृतयो