भारतकोश
समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

Samarangana Sutradhara of Raja Bhoja

धाराधिपति महाराज भोज / प्रो. पुष्पेन्द्र कुमार द्वारा

DevanagariHindipublished726 पृष्ठ

पृष्ठ 401, कुल 726 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 401

३३६ समराङ्गणसूत्रधारे दिक्सूत्रे कर्णसूत्रे च (कुम्भ ?)+ रथिकाष्टकम् । रथिका अपि चैताः स्युर्द्विभागायतविस्तृताः ॥ १६४ ॥ षड्भागविस्तृतिश्चास्य शेषं शिखरमाचरेत् । उच्छ्रयश्चास्य कर्तव्यो भागानां सार्धसप्तकम् ॥ १६५ ॥ षड्भागैः स्कन्धविस्तारो ग्रीवा चास्य द्विभागिका । रेखा चामलसारं च कलशश्चात्र यो भवेत् ॥ १६६ ॥ सर्वतोभद्रवत् स स्याच्छ्रीवृक्षोऽयमुदाहृतः । श्रीवृक्षः ॥ चतुरश्रीकृते क्षेत्रे चतुर्दशविभाजिते ॥ १६७ ॥ द्विभागविस्तृताः कर्णा रथिकास्तेषु कारयेत् । उदकान्तरविच्छिन्ना मूलकर्णेषु योजयेत् ॥ १६८ ॥ शेषं भद्रस्य विस्तारस्तदर्धमपि निर्गमः । सर्वतोभद्रमप्यस्य भद्रे भद्रे विभज्य च ॥ १६९ ॥ पूर्वैर्गुणैस्तु संयुक्ते चतुर्दिक्षु निवेशयेत् । तस्य गर्भस्तु कर्तव्यः (पदापैष्ठक ?) विस्तृतः ॥ १७० ॥ सार्धभागप्रमाणः स्याद् भित्तिर्गर्भस्य मध्यतः । बाह्यभित्तिस्तथैवास्य शेषं भ्रमणमाचरेत् ॥ १७१ ॥ जङ्घाषड्भागमुत्सेधात् पीठं तस्य तदर्धतः । वरण्डीना(म)न्तरं पत्रं भागेनैकेन कारयेत् ॥ १७२ ॥ रथिकाद्वादशविस्तारानुपर्युपरि योजितां(?) । तिस्रस्तिस्रो निवेशाः (श्याः) स्युः कर्णे कर्णेत(य)थाक्रमम् ॥ १७३ ॥ प्रथमा रथिकास्तस्यै कुर्याद् भागत्रयोच्छ्रिताः । कुर्यादु(पर्यू)पर्यन्याः पादपादविवर्जिताः ॥ १७४ ॥ १ द. कुर्वीत रथकाष्टकं । २ द. ग । ३ द. पुस्तके नास्ति । ४ द. मिति । ५ द. पदाष्टाष्टक वि°। ६ द. गे। ७ द. प्रतौ नास्ति। ८ द. थ। ९ द. उ। १० द. ताः। ११ द. शास्या कर्णे कर्णे यथा°। १२ द. त्र। १३ द. ज्झिताः।