भारतकोश
समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

Samarangana Sutradhara of Raja Bhoja

धाराधिपति महाराज भोज / प्रो. पुष्पेन्द्र कुमार द्वारा

DevanagariHindipublished726 पृष्ठ

पृष्ठ 559, कुल 726 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 559

४९८ समराङ्गणसूत्रधारे कुर्वीत भागिकं छेदं ततः कण्ठो(ण्ठं ) द्विभागिकी(कम् ) १। पट्टिकां भागमेकं च तत्समां गिरिपत्रिकाम् ॥ ९१ ॥ घण्टा सप्तस्तरा प्रोक्ता पद्मं द्विस्तरमुच्यते । द्विगुणः कलशस्तस्यां२ छेदं पूर्ववदाचरेत् ॥ ९२ ॥ ऊर्ध्वं स्यात् पञ्चमी भूमिः पीठमेकादशास्ततः(र )म् । तदू( ३न्मेष्टा ?) भवेज्जङ्घा माला च त्रिस्तरा ततः ॥ ९३ ॥ सार्धस्तरं स्याल्लशुनं स्तरेण भरणं भवेत् । कुम्भं गण्डकसंयुक्तं कुर्यात् सार्धस्तरं बुधः ॥ ९४ ॥ उच्छालं द्विस्तरं प्रोक्तं स्तरं गण्डो विधीयते । द्विस्तरः स्यात् ( तरैः ? )पट्टः पट्टस्यार्धेन पट्टिका ॥ ९५ ॥ तत्समा गिरिपैत्री५ च त्रिस्तरा तु वरण्डिका । स्तरमेकं भवेच्छेदः कण्ठस्तद्द्विगुणस्ततः ॥ ९६ ॥ तदर्धं पट्टिका कार्या तथैव गिरिपत्रिका६ । स्तर(कं ?)द्वयं ७विरिहिरं तदर्धं छेदमाचरेत् ॥ ९७ ॥ एवं कण्ठः पट्टिका च स्यात् तथा गिरिपत्रिका८ । द्वौ स्तरौ तिलनासा स्याच्छेदः सार्थकरो(रा )यतः ॥ ९८ ॥ कण्ठं तद्द्विगुणं कुर्याद् भागेनैकेन पट्टिकाम् । तत्समा गिरिपैत्री स्याद् घण्टा पञ्चस्तरा भवेत् ॥ ९९ ॥ कुर्वीत द्विस्तरं पद्मं शेषं पूर्वक्रमात् ततः । ततो भूमिर्भवेत् षष्ठी १२पीठं तत्राभिधीयते ॥ १०० ॥ द्विस्तरा भूमिरङ्गा स्या( १३तुलः ? )खुरकस्ततः । छेदो भवेत् तदर्धेन ततः कण्ठः स्तरद्वयम् ॥ १०१ ॥ पट्टिका भागमेकं स्याद् भागं च गिरिपत्रिका१४ । वरण्डीं द्विस्तरां कुर्यात् तदर्धं छेदमादिशेत् ॥ १०२ ॥

१ द. ण्ठी । २ द. स्याः । ३ मु. पु. ‘न्मेडा’ इति स्यात् । ४ द. तः । ५ द. वर्त्तिश्च । ६ द. वर्तिका । ७ द. खि । ८ द. वर्तिका । ९ द. ˚दमर्द्धेन कारयेत् । १० द. का । ११ द. वर्ति । १२ द. पंठं । १३ मुद्रित पुस्तके ‘ततुल्यः’ इति स्यात् । १४ द. वर्तिका ।