भारतकोश
समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

Samarangana Sutradhara of Raja Bhoja

धाराधिपति महाराज भोज / प्रो. पुष्पेन्द्र कुमार द्वारा

DevanagariHindipublished726 पृष्ठ

पृष्ठ 572, कुल 726 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 572

भूमिजप्रासादलक्षणं नाम पञ्चषष्टितमोऽध्यायः । ५११ चत्वारश्चतुरश्राः स्युर्निषधो मलयाचलः । माल्यवान् नवमाली च निषधस्तेषु कथ्यते ॥ ४ ॥ (कोणां शंभोतरो द्व्यंशं १भार्दशंभोर्धभागिकः ?) । विस्तारायामतः प्रोक्तो भद्रं पञ्चांशविस्तृतम् ॥ ५ ॥ कार्या(ः) पादोनभागेन भद्रस्यैतस्य निर्गमौ३ः । कार्या पल्लम्बि(वि)का तस्य पादभागेन विस्तृता ॥ ६ ॥ भागेन कर्णिका कार्या विस्तृत्या निर्गमेण च । प्रतिभद्रं च ४भागार्धनिर्गतं तत्र कल्पयेत् ॥ ७ ॥ पादोनभागद्वितयं प्रतिभद्रस्य विस्तृतिः । षड्भिर्भागैर्भवेद् गर्भो भित्तिरस्य द्विभागिका ॥ ८ ॥ तलच्छन्दस्य लक्ष्मोक्तमूर्ध्वमानमथोच्यते । विस्तृतेर्द्विगुणं तच्च चतुर्भा६गौधिकं भवेत् ॥ ५९ ॥ वेदीबन्धो भवेदस्य सार्धभागद्वयोच्छ्रितः । त्तत्तु भागद्वयं सार्धं विभजेदर्धपञ्चमैः ॥ १० ॥ भागद्वयेन कुम्भः स्यात् कलशो भागिकः स्मृतः । भागार्धेनान्तरं पत्रं कपोतली तु ७भागिकी ॥ ११ ॥ (८उ)क्तोऽयं वेदिकाबन्धो भागैरित्यर्धपञ्चमैः । अर्धपञ्चमभागैः९ स्याज्जङ्घोच्छालकसंयुता ॥ १२ ॥ त्रिभिं ++++++ भूत्सेधः सवरण्डिकः । द्वितीयास्य भवेद् भूमिरर्धपञ्चमभागिका ॥ १३ ॥ कुम्भः सोच्छालकां१० +++++ यापि तावता । तृतीया स्या(द्) भूर्विधेया(११स्यासादा ?) चतुरङ्गिका ॥ १४ ॥ चतुर्थी चतुरो (भागाश्चः समु१२ +++++) । (१३कु)म्भः सोच्छालकः कूटस्योच्छ्रायोऽपि च पूर्ववत् ॥ १५ ॥ १ द. णः । २ द. शार्थं । ३ द. मः । ४ द. त्रि । ५ द. गो । ६ द. प्रो । ७ द. गः । ८ द. तां । ९ द. रसैर्भवेद्यद्य । १० द. ऽकोर्द्धेन कूटोच्छ्रायोऽपि तावता । ११ द. स्य सा पादा । १२ द. च्छ्रायतो भवेत् । १३ द. स्तं ।