समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

भूमिजप्रासादलक्षणं नाम पञ्चषष्टितमोऽध्यायः । ५१३ (द्वौ ?) बालपंजरकस्यैतौ मध्ये प्रतिरथस्य च । प्रतीरथः पञ्जरो वा (बा)लपञ्जरकस्तथा ॥ ५१ ॥ शालापल्लविकां यावदेतानि तु पृथक् पृथक् । भागार्धनिर्गमानि स्युर्भागा येऽष्टादशोदिताः ॥ ५२ ॥ विभजयेत् तान् दशभिर्विभागैर्वास्तुतत्त्ववित् । गर्भो भित्तिः समुच्छ्रायो वेदिकाजङ्घयोरपि ॥ ५३ ॥ आद्यभूम्युच्छ्रितिस्तद्वदुच्छ्रायः शिखरस्य च । प्रासादेऽस्मिन्निदं सर्वं पूर्व(वत्) कथितं बुधैः ॥ ५४ ॥ तत् पञ्चत्रिंशता भागैः पादोनैः शिखरं भवेत् । द्वितीया भूमिका कार्या ततः पञ्चपदोच्छ्रिता ॥ ५५ ॥ पदपादविहीनास्तु शेषाः स्युः (सप्त ?) भूमयः । पादोनभागद्वितयं वेदिकायाः समुच्छ्रितिः ॥ ५६ ॥ स्कन्धस्य विस्तृती रेखा घण्टाथ कलशस्तथा । शालायां शूरसेनाश्च स्तम्भकूटादिकल्पना ॥ ५७ ॥ शुकनासोच्छ्रितिर्भूमिप्रवेशश्चेह पूर्ववत् । य इमं कारयेद् भक्त्या प्रासादं नवमालिकम् ॥ ५८ ॥ तुष्यन्ति देवतास्तस्य भवन्ति च समृद्धयः । नवमालिकः ॥ इदानीमभिधीयन्ते प्रासादा वृक्षजातयः ॥ ५९ ॥ वल्लभाः सर्वदेवानां भूमिजाः पुरभूषणम् । आश्रयः श्रेयसामेको यशसामपि राशयः ॥ ६० ॥ भुक्तिमुक्तिप्रदातारः (समागते कृता ?) नृणाम् । तत्राद्यः कुमुदो नाम कमलः कमलोद्भवः ॥ ६१ ॥ (कि)रणः शतशृङ्गश्च निरवद्यस्तथापरः । सर्वाङ्गसुन्दरश्चेति प्रासादा वृत्त(क्ष)जातयः ॥ ६२ ॥ न विस्तरान् संक्षेपालक्ष्मैषामथ कीर्त्यते । तत्राद्यः कुमुदो नाम सर्वानन्दकृदुच्यते ॥ ६३ ॥ १ द. पि । २ द. ॰पल्लिकां । ३ द. य । ४ द. र्वा । ५ द. ती । ६ द. त्त ।