भारतकोश
समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

Samarangana Sutradhara of Raja Bhoja

धाराधिपति महाराज भोज / प्रो. पुष्पेन्द्र कुमार द्वारा

DevanagariHindipublished726 पृष्ठ

पृष्ठ 604, कुल 726 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 604

जगत्यङ्गसमुदायाधिकारो नामाष्टषष्टितमोऽध्यायः । ५४३ शुकनासोच्छ्रितेरूर्ध्वं न कार्या मण्डपोच्छ्रितिः । अधस्ताद् यत्र या प्रोक्ता कर्तव्या सा त्वशङ्कितैः ॥ ११० ॥ वलभ्यां शुकनासान्ता कर्तव्या मण्डपोच्छ्रितिः । (मण्डपः शुकनासान्तं योग्रासर्कुलम् ?) ॥ १११ ॥ न च तत् पुरमध्ये तु यत्र सा मण्डपोच्छ्रितिः । (स पुत्रयस्तैबन्धवतंस्य तयः कर्तकारकैँ ?) ॥ ११२ ॥ हीनाधिकप्रमाणेषु (द्विविष्टेषु ?) वास्तुषु । द्रव्यैर्वाधिकप्रमाणेषु(?) स्युरनर्थाः पदे पदे । ऋद्विः पुरस्य न भवेत् स्यात् पुराधिपतेर्भयम् ॥ ११३ ॥ क्लृप्तैरेवं मण्डपैः सुप्रमाणै- र्लक्ष्मोपेतैः सद्विधानेन कर्तुः । ऋद्विः सिद्धिः कारकस्यापि लोके क्षेमं च स्याद् भूमिभर्तुर्जयश्च ॥ ११४ ॥ इति महाराजाधिराजपरमेश्वरश्रीभोजदेवविरचिते समराङ्गणसूत्रधारनाम्नि वास्तुशास्त्रे सप्तविंशतिमण्डपाध्यायो नाम सप्तषष्टितमः ॥ अथ जगत्यङ्गसमुदायाधिकारो नामाष्टषष्टितमोऽध्यायः । त्रिदशागारभूत्यर्थं भूषाहेतोः पुरस्य तुं । भुक्तये मुक्तये पुंसां सर्वकालं च शान्तये ॥ १ ॥ निवासहेतोर्देवानां चतुर्वर्गस्य(हे ?) सिद्धये । मनस्विनां च कीर्त्यायुर्यशस्सम्प्राप्तये नृणाम् ॥ २ ॥ जगतीनामथ ब्रूमो लक्षणं विस्तरादिह । प्रासादं लिङ्गमित्याहु(र्लिङ्ग ?)ल्लयनाद् यतः ॥ ३ ॥ ततस्तदाधारतया जगती पीठिका मता । आकारविस्तृतानायामानुच्छ्रायं (''ते क्रिया ?) ॥ ४ ॥ १ द. तं कुं । २ द. र्तु । ३ द. न । ४ द. कौ । ५ द. दुर्विनिष्टेषु वा° । ६ द. हीने । ७ द. मश्व । ८ द. प्ता । ९ द. मू । १० द. च । ११ द. तत् ।